կենդնիները կարողեն ապրել ցամաքում, օդում և ջրի մեջ
կենդանիների բազմազանւթյունը պայմանաորված է որտեղ է նա ապրում ինչ է ուտում և ոնց է հարմարված։
կենդանիների խումբ
հնդկահավնէ տալիս ձու հավը ձու և այլն, ոչխարը բուրդ է տալիս, կովը կաթ է տալիս, աննասունները և այլն
972 տրված կոտորակներից որոնքեն կանոնաոր և որոնք անկանոն
կանոնաոր անկանոն
6/7 8/7
12/17 4/1
4/5 3/3
17/18 6/6
973 լրացրու աղուսյակը
| թիվը/մասը | 1/3 | 2/6 | 4/12 |
| 24 | 24։3=8×1=8 | 24:6=4×2=8 | 24:12=2×4=8 |
| 48 | 48:3=16×1=16 | 48:6=8×2=16 | 48:12=4×4=16 |
974 համեմատիր
11/25<5/25
22/31>22/23
7/15=7/15
3/14 = 3/14
975 համեմատիր
3/20 ր >6/20ր
2/12 օր >4 /12 օր
978
երկու թվերի գումարը 780 է։ Առաջին թիվը կազմում է գումարի 3/5 մասը։Որոնքեն այդ թվերը։
լուծում
780։5=156
156×3=468 1 թիվը
780-468=312
Մենք դասարանով երեկ երկարօրյային ոտքով գնացինք Քորեջ՝ բույսերի լաբորատորյա, որ վերցնենք ծաղիկ։ Երբ հասանք տեղ, նստեցինք կանաչ լանջերին ու մի լավ հագստացանք՝ քանի դեռ դուռը փակ էր։ Երբ բացեցին մենք մտանք ներս։ Տիկին Շողիկն ասաց, որ մի ծաղիկ կա՝ անունը էխինացեա։ Դրա նկարները սիրուն էին և մեր ամբողջ դասարանը ուզեց էխինացեա տնկել։ Մեզ տվեցին թաղարներ և մենք լցրեցինք հողը, հետո հողը նստացրեցինք, ապա տնկեցինք ծաղիկները։ Այնտեղ կային նաև շատ կենդանիներ՝ ծովախոզուկներ, կրիաներ և այլն։Իսկ հետո մենք ջրեցինք մեր ծաղիկները, հետո քայլելով գնացինք Մայր դպրոց։ Մի քիչ խաղացինք և գնացինք տուն մեր ավտոբուսներով։
Մանուշակագույն էխինացեան հաճախ օգտագործում են տների և հասարակական վայրերի առջևի տարածքների դեկորատիվ ձևավորման համար: Այս հասարակ ծաղիկը ծնվել է ԱՄՆ-ի արևելքում: Էխինացեան աճում է Արևելյան Եվրոպայում, մեծ Բրիտանիայում և Ռուսաստանի գրեթե ողջ տարածքում: Այն բարդածաղկավորների ընտանիքի բարձրահասակ բազմամյա բույս է (աճում է մինչև 120 սմ): Բույսը ծաղկում է ավելի քան 2 ամիս և երկար ժամանակ պահպանվում է կտրած տեսքով։
Որպես բուժական միջոց՝ էխինացենան սկսել են օգտագործել Հյուսիսային Ամերիկայի հնդկացիները: Նրանք նկատել են, որ հիվանդ եղջերուները, ուտելով այս բույսը, վերականգնվում են։
Հայրիկ=հայր+իկ, լուսնյակ=լուսին+յակ, որդյակ=որդի+յակ, լույս-պարզ բառ, գայլ-պարզ բառ, գիշեր-պարզ բառ, բակ-պարզ բառ, ճամփա-պարզ բառ, աշխարհ-պարզ բառ, Բողար-հատուկ գոյական, լուսին-պարզ բառ, շուն-պարզ բառ, վնաս-պարզ բառ
Հայրիկ-հայրենիկ
Լուսնյակ-լուսնափայլ
Որդյակ-որդեսեր
Լույս-լուսանփոփ
Գայլ-գայլախումբ
Գիշեր-գիշերազարդ
Բակ-բակային
ճամփա-ճամփորդ
աշխարհ-աշխարհագրություն
Բողար-Բողարիկ
Լուսին-լուսնահաչ
Շուն-շնիկ
վնաս-վնասատու
_ Հայրի՛կ, ինչու՞ մեր Բողարը միշտ հաչում է լուսնի վրան.
Որդին խոսում է իր հոր հետ:
_ Ո՛չ, որդյակ իմ, ոչ թե վնաս այլ լույս, միայն լույս է տալիս
Հայրը խոսում է իր որդու հետ:
Լուսնի հետ նաև առնչություն ունեն կատուն և աղվեսը:
Լուսինը անշունչ առարկա է և չի կարող լսել շան հաչոցը:
Պետք է բարի գործեր անել անտեսելով խանգարողներին:
Ավետիք Իսահակյան
ԵՂՆԻԿԸ
«Մի անգամ իմ բարեկամ մի որսորդ մեր հանդի անտառուտ սարերից մի եղնիկ նվեր բերեց երեխաներիս համար»:
Այսպես սկսեց ընկերս աշնանային մի երեկո, երբ նստած միասին նրա պատշգամբում, հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վարվռուն սարերին, որոնց վրա մակաղած հոտերի նման մեղմորեն հանգչում էին ոսկեգեղմ անտառները:
«Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր̀ խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:
Կամաց-կամաց մեր վրա սովորեց նա. էլ չէր փա□չում, չէր վախենում մեզնից. մանավանդ շա՜տ մտերմացել էր երեխաներիս հետ. նրանց հետ միասին վազվզում էր պարտեզում, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:
Մի բան ինձ շատ էր զարմացնում: Եղնիկը թեև այնպես ընտելացել էր մեզ, սովորել էր մեր տանն ու դռանը, բայց մեկ-մեկ մեզնից թաքուն բարձրանում էր այս պատշգամբը և ուշագրավ, լռիկ նայում էր հեռու` անտառներով փաթաթված սարերին. ականջները լարած խորասույզ լսում էր անտառների խուլ ու անդուլ շառաչը, որ երբեմն ուժեղանում էր, երբեմն բարականում` նայելով հովերի թափին: Նայում էր նա այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և եր□ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս… Արդյոք գիտե՞ր նա, որ ինքը ղողանջուն անտառների ազատ երեխան է եղել, որ մայրը այնտեղ է կաթ տվել իրեն, որ այնտեղ է իր հայրը եղջյուրները խփել կաղնիներին: Արդյոք, գիտե՞ր, որ այդ խուլ շառաչը անուշ-անուշ օրորել է իրեն առաջին անգամ, և ո՞վ գիտե, գուցե, երազներ է բերել իրեն, սիրուն երազներ… Խե՜ղճ եղնիկ… Կարոտ` իր սիրած գուրգուրող անտառներից և զանգակ աղբյուրներից, իր խարտյաշ մորից և շնկշնկան հովերի հետ վազող ընկերներից` հիմա տանջվում, տառապում է մեզ մոտ, մտածում էի ես: Եվ այնպես սրտանց ցավակցում էի նրան… Չէ՞ որ նա էլ մեզ պես մտածող և զգայուն հոգի ունի:
Ես շատ էի հարգում նրան, խնդրեմ չծիծաղես վրաս, այո՛, այնքան, որ երբ նա բարձրանում էր պատշ□ամբը, հեռացնում էի երեխաներիս, և թողնում էինք նրան մենակ իր ապրումների հետ…
Երբ գրկում էի նրան, այդ նազելի էակին, և նայում էի լեռնային աղբյուրների նման վճիտ աչուկների մեջ` տեսնում էի այնտեղ մի թախծալի, երազուն կարոտ…
Մի գիշեր, մի քամի գիշեր էր, սարերից անսանձ փչում էր քամին, դուռն ու պատուհանները ծեծում ու ծեծկում: Պարզ լսվում էր, որ այնտեղ, անտառում, դարավոր կաղնիներն ու վայրի ընկուզենիները ճակատում էին հողմի դեմ` աղմկում և գոռում: Եվ քամին բերում էր անընդհատ անտառի այդ լիակուրծք խշշոցն ու մռունչը, ու թվում էր թե` հենց մեր դռան առջև է աղմկահույզ, հողմածեծ անտառը: Երեխաներս վախից կուչ էին եկել. մինչդեռ եղնիկը դողում էր մի խենթ սարսուռով: Աչքերը կայծակին էին տալիս: Անթարթ, ամբողջովին լսելիք դառած` ականջ էր դնում նա անտառի հուժկու շառաչին, որ խոսում էր նրա հետ մայրենի լեզվով:
Անտառը կանչում է նրան, ընկերների ազատ վազքն է տեսնում նա մթին թավուտների մացառուտ ժայռերն ի վեր,- մտածում էի ես:
Մի փոքր հետո ավելի սաստկացավ քամին` փոթորիկ դառնալու չափ. մեկ էլ աղմուկով բացվեցին լուսամուտի փեղկերը, և մի ուժգին շառաչ միանգամից ներս խուժեց: Եղնիկը հանկարծակի մի ոստումով ցատկեց լուսամուտի գոգը` աչքերը սուզելով շառաչուն խավարի մեջ: Ես իսկույն վրա վազեցի բռնելու նրան, սակայն նա մի ակնթար□ի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարների մեջ…
Դե՛հ, հիմա՛ գնա ու գտիր նրան իր հայրենի անծայր անտառներում…»:
1․Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
Փաղչում
Երբ
Պատշգամբ
Ակնթարթի
2․Տեքստից դու՛րս գրիր տրված բառերի հոմանիշները.
ա/զուլալ — հստակ, վճիտ
բ/ լուռ — չխոսող, ձայն չհանող
գ/ ակնդետ — ակնապիշ, աչքերը սևեռած
դ /ընտանի — ոչ արհեստական, ոչ շինծու, բնական
3․Դարձվածքները և համապատասխան բացատրությունները գրի՛ր իրար
դիմաց.
ա/ լույս աշխարհ գալ — ծնվել,հայտնվել
բ/ խելքը գլխին — դատող, բանիմաց, խելացի
գ/ կողը հաստ — մեկին պաժել, լավ ծեծել
դ/ ճաշը եփել — համառ, ինքնասածի, կամակոր
ա/ մեկին պաժել, լավ ծեծել
բ/ համառ, ինքնասածի, կամակոր
գ/ դատող, բանիմաց, խելացի
դ/ ծնվել,հայտնվել
4․Տեքսից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ:
պատշգամբում
վերջալույսով
երեխաներիս
լուսամուտից
ա/զակազ — պատվեր
բ/մալինա — ազնվամորի
գ/կենգուրու — այգեվազ
դ/ստարտ — սկսել
որսորդ,բարեկամ,եղնիկ,կայծակ
5․Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.
ա/որսորդ – գոյական
բ/եղնիկ – գոյական
գ/առաջին –ածական +
դ/ազատ –ածական
Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական նախադասություն:
Արդյոք, գիտե՞ր, որ այդ խուլ շառաչը անուշ-անուշ օրորել է իրեն առաջին անգամ, և ո՞վ գիտե, գուցե, երազներ է բերել իրեն, սիրուն երազներ… Նայում էր նա այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս…
Ինչպիսի՞ն էր եղնիկը: Նկարագրի՛ր եղնիկին ̀ օգտագործելով տեքստի բառերը:
Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր̀ խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:
Ի՞նչն էր զարմացնում հեղինակին.
ա/ Եղնիկը շատ գեղեցիկ էր ̀ խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով:
բ/Մտերմացել էր երեխաների հետ, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:
գ/Եղնիկը հանկարծակի մի ոստյունով ցատկեց լուսամուտի գոգը՝ աչքերը սուզելով շառաչյուն խավարի մեջ:
դ/ Եղնիկը թեև ընտելացել էր ընտանիքին ու տանը,բայց մեկ-մեկ թաքուն բարձրանում էր պաշգամբ և լռիկ նայում անտառներով փաթաթված սարերին: ++
Կարծում եմ եղնիկը կարող էր կարոտել իր ծնողներին իրենց բարձր սարերին ու անծայրածիր անտառներին ու իր ազատությանը:
Ես շատ էի հարգում նրան, խնդրեմ չծիծաղես վրաս, այո՛, այնքան, որ երբ նա բարձրանում էր պատշգամբը, հեռացնում էի երեխաներիս, և թողնում էինք նրան մենակ իր ապրումների հետ…Նկարագրի՛ր անտառը հողմի ժամանակ:
Նկարագրի՛ր անտառը հողմի ժամանակ:
Մի գիշեր մի քամի գիշեր էր, սարերից անսանձ փչում էր քամին, դուռն ու պատուհանները ծեծում ու ծեծկում: Պարզ լսվում էր որ այնտեղ, անտառում, դարավոր կաղնիներն ու վայրի ընկուզենիները ճակատում էին հողմի դեմ` աղմկում և գոռում: Եվ քամին բերում էր անընդհատ անտառի այդ լիակուրծք խշոցն ու մռունչը, ու թվում էր թե հենց մեր դռան առջև է աղմկահույզ, հողմածեծ անտառը:
965․Լրացրու մոգական քառակուսին
| 690 | 734 | 676 |
| 686 | 700 | 714 |
| 724 | 666 | 710 |
700+724+676=2100
2100-(724+690)=686
2100-(686+700)=714
2100-(676=714)=710
2100-(724+710)=666
2100-(700+666)=734
Վատ բաքտերյաների կանրան լինեն շատ վնասակար մարդու համր։Իսկ սնկերի մեջ կարան լինի թույնաոր ո բաքտերիյանեի պես շատ վնասակար մարդուն։
Անտոնի վան Լևենհուկը,
Բակտերիաները շատ կայուն են
մի դեպքում իրենք են առաջացնում օրգանական նյութեր, մյուսում՝ օգտվում են պատրաստի նյութերից:
Ուտելիքների մեջ կա լավ բաքտերյաներ նրանք մեզ ոքնումեն չհիվանդանալ իսկ վատերը մեզ հիվանդացնումեն։Լավ բաքտրյաները ու վատ բաքտրյաները ամեն րոպե կռվումեն։
965
լրացրու մոգական քառակուսին
| 450 | 650 | 850 |
| 700 | 1000 | 1300 |
| 1150 | 1350 | 1550 |
956
ինչ սխալ կան խնդիրների տվյալների մեջ
Հայկն իր ունեցած դրամի
4
——
5 մասն օգտագործեց ձմերուկ գնելու,իսկ
3
——
5 մասը սեխ գնելու համար։այդ գնումներից հետո որքան դրամ մնաց հայկի մոտ եթե նա ուներ 1000 դրամ
պահանջը սխալա
Աննան իր ունեցած գումարի
4
——
7 մասը օգտագործեց ժապակեն գնելու համար իսկ
5
——
7 մասը ուլունքներ գնելու համար։որքան դրամ մնաց աննայի մոտ այդ գումարից հետո եթե նա ուներ 1400 դրամ։
պահանջը սխալա
957
Արան իր ունեցած դրամի
3
——
5 մասը ծախսեց գրքեր գնելու համար իսկ
իսկ
1
——
5 մասը տետր գնելու համար։Որքան դրամ մնաց Արայի մոտ այդ գնումներից հետո եթե նա ուներ 1000 դրամ։
Լուիծում
1000։5=200
200×4=800
800։5=160
160×3=480
958
Վարրդը ձմերուկի
3
——
5 մասը դատարկվեց առաջինխանութում,իսկ մնացած 2500 կգ-ը երկրորդ խանոոութում:Վարորդը որքան ձմերուկ դատարկեց առաջին խանութում:
լուծում
2500 ։ 2 = 1250
1250×3= 3750
Գարիկ Գասպարյանի ուսումնական բլոգ 