Ինչպիսի՞ խնդիրներ էին ծառանում հայրենազրկված և օտար երկրներում ապաստանած հայերի առջև։

Արտահայտի՛ր դիրքորոշում սփյուռքահայերի ազգային ինքնության պահպանման հնարավորությունների և անհրաժեշտության մա

Մարդիք զրկվելով կամ գնալով իրենց հայրենիքից ոչ միայն տարածք էն կորցնում, այլ նաև հիշողություն մշակույթ և այլն։ Ինչ խնդիրների առջև են կանգնել աշխարհով մեկ ապրող հայերը։Արդյոք կարելի է պահպանել ազգային ինքնությունը օտար միջավայրում։ Այս հարցերը հատկապես կարևվոր են, երբ դիտարկում ենք թե պատմական փաստերը, և թե գեղարվեստական հատվածը։

Կարծում եմ սփյուռքահայերի հիմնական խնդիրները կապված էին ոչ միայն սոցիալական դժվարությունների հետ այլ նաև ինքնության և մշակույթի պահպանման վտանգի հետ։

Պատմական հատվածում պատմում է այն մասին, որ ցեղասպանությունից հետո հայերը կորցրեցին շուրջ 1,5 միլիոն մարդ և ստիպված էին ապրել օտար երկրներում հաճախ կատարելով ծանր, ցածր վարձատրվող աշխատանքներ։ Նրանք նաև բախվում էին մշակութային օտարության և երբեմն խտրական վերաբերմունքի հետ նույնիսկ դասվում էին «անհայրենիքների» շարքը։

Գեղարվեստական հատվածը ևս պատմումեր մարդկանց մասին որոնք ստիպված են եղել լքել իրենց հայրենիքը։ Նռնենիների այգու պատմությունը խորհրդանշում է կորցրած հայրենիքը հորեղբայրը չի կարողանում բացատրել օտար մարդու թե ինչու է ուզում խնամել ծառերը որովհետև դա ոչ միայն տնտեսություն է այլ նաև հիշողություն է իր հայրենիքի մասին։ Երբ այգին չորանում է, դա կարծես ցույց է տալիս, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ մարդը կտրվում է իր արմատներից և լքում իր հայրենիքը։

Ինչպես կարելի է պահպանել ինքնությունը նման դեպքում։ Իմ կարծիքով հնարավոր է պահպանել ինքնությունը լեզվի, մշակույթի, ավանդույթների և այլ կարևոր բաների միջոցով։ Սփյուռքում հայկական դպրոցները, եկեղեցիները, մշակութային կազմակերպությունները օգնում են պահպանել ազգային ինքնությունը։Բայց սա հեշտ բան չե օտար երկրում ազդեցությունը միշտ կա, և առանց գիտակցված ջանքի ինքնությունը տարիների ընդացքում կկորի։

Այսպիսով կարողենոք ասել, որ սփյուռքահայերը բախվել են բազմաթիվ դժվարությունների հետ նյութականից մինչև հոգևոր։ Սակայն ազգային ինքնության պահպանումը ոչ թե հնարավոր է այլ պարտադիր է, քանի որ այն ապահովում է ազգի շարունակականությունը։ Այս թեման արդիական է նաև այսօր, քանի որ գլոբալիզացման պայմաններում ինքնության պահպանումը դառնում է յուրաքանչյուր ազգի կարևոր խնդիրներից մեկը։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 461;463;465;470;473

ա․այո

բ․ոչ

գ․այո

դ․այո

1/2*1/2=1/4

0.5*0.3=0.15

P(B)=0.1/0.25=0.45
0.25+04-0.1=0.55

ա․0․7*0․8=0.56

բ․0.7+0.8-0.56=0.94

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 426-ա,գ,ե; 427-ա,գ;428-ա,գ,ե; 429; 433; 437

ա․4+9+15+2+5=35

35/5=7

գ․3+3+8+8+9=39
39/6=6.5

ե․-4-6-1-1+0+3+3+9+6=9
9/9=1

ա.5,7

գ.7,9

ա.0,1,1,2,3,3,5,6
2.5

գ.-9,-6,0,3,3,7,8,15,19
3+7=10
10/2=5

ե.-4,-4,-2,-1,0,4,9,12
-0.5

Ոչ

1 տարի հետո 65(8)+68(9)+72(10)

2 տարի հետո 66(8)+65(9)+68(10)

3 տարի հետո 70(8)+66(9)+65(10)

10-րդ դասարան 205

9-րդ դասարան 199

8-րդ դասարան 141

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 423-ա,գ,ե,է; 424-ա,գ;425-ա,գ,ե,է

ա)այո

գ)ոչ

ե)ոչ

է)ոչ

ա)ոչ

գ)ոչ

ա)S=a1/1-q=1/4/5=5/4

գ)S=a1/1-q=-2/0.8=-2.5

ե)S=a1/1-q=14

է)S=a1/1-q=-16/3

Սովորել՝  դաս 62 Վայոց ձորի մարզը, էջ 166-168 պատմել, պատասխանել բլոգում ստորև գրված հարցերին․

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

• Նկարագրե՛ք Վայոց ձորի մարզի աշխարհագրական դիրքը:

Վայոց ձորը գտնվում է Հայաստանի հարավ-արևելքում։ Սահմանակից է Գեղարքունիքին, Արարատին, Սյունիքին և Նախիջևանին։ Լեռնային մարզ է, այստեղ հոսում է Արփա գետը, կենտրոնը՝ Եղեգնաձոր։

• Վերլուծե՛ք Վայոց ձորի բնառեսուրսային ներուժը:

Ունի հանքային ջրեր Ջերմուկ, օգտակար հանածոներ (տուֆ, բազալտ)։ Զարգացած են խաղողագործությունն ու զբոսաշրջությունը։

• Առանձնացրե՛ք Վայոց ձորի քաղաքները և հայտնի գյուղերը:

Վայոց ձորի քաղաքներն են՝ Եղեգնաձոր, Ջերմուկ և Վայք։ Հայտնի գյուղերից են Արենի, Մալիշկա, Ելփին, Ռինդ, Ագարակաձոր, Գլաձոր և Խաչիկ։

• Մարզում արդյունաբերության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։

Զարգացած են սննդի արդյունաբերությունը, գինեգործությունը և հանքային ջրերի շշալցումը։

• Գյուղատնտեսության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։

Հիմնական ճյուղերն են խաղողագործությունը, պտղաբուծությունը, անասնապահությունը։

• Մարզում ինչպիսի՞ նշանավոր վայրեր գիտես։

Վայոց ձորում կան բազմաթիվ նշանավոր վայրեր, օրինակ Նորավանք վանական համալիրը, Ջերմուկի ջրվեժը, Արենի-1 քարանձավը, Սպիտակավոր վանքը և Գլաձորի համալսարանի ավերակները։

• Ինչ առանձնահատկությամբ է աչքի ընկնում մարզը։

Վայոց ձորը աչքի է ընկնում իր գեղեցիկ լեռնային բնությամբ, բուժիչ հանքային ջրերով, հին գինեգործության ավանդույթներով և բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձաններով։ Այն նաև Հայաստանի կարևոր զբոսաշրջային մարզերից է։

Կարդացե՛ք Վ․ Սարոյանի ,,Նռնեիները,, պատմվածքը։ Գրավոր վերլուծե՛ք՝ արտահայտելով ձեր կարծիքը ստեղծագործության վերաբերյալ։  

Ստեղծագործությունը մի մարդու մասին է, ով ուզում էր անապատում այգի սարգել ու նռնենի աճեցնել։ Մելիք հորեղբայրը հավատում էր, որ իր մոտ կստացվի, բայց իրականում հողը չոր էր, ջուրը շատ քիչ էր և այդ պատճառով այգին չաճեց։ Իմ կարծիքով այս ստեղծագործությունը ասում է, որ ցանկություն ունենալը հերիք չի։ Պետք է նաև հասկանալ՝ հնարավո՞ր է այդ անել թե ոչ, որովետև լինում են դեպքեր որոնք իսկապես հնարավոր չեն։ ստեղծագործությունը սովորեցնում է, որ պետք է երազել, բայց նաև հասկանալ իրական պայմաններում արդյոք այդ հնալաոր է։

Կարդացե՛ք Հրանտ Մաթևոսյանի ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործությունը։

1. Համառոտ, հինգ-վեց նախադասությամբ ներկայացրե՛ք ստեղծագործություն սյուժեն։
Ստեղծագործության մեջ պատմում է մի հովտի մասին, որտեղ ուժեղ կայծակ է եղել։ Այդ հովտում ապրում էր ձի և նրա փոքրիկ քուռակը։ Կայծակի ժամանակ քուռակը վախենում է, բայց հետո հանգստանում է երբ գնում է ձիու մոտ։ Ավելի ուշ ձին վտանգ է զգում բայց չի հասկանում թե որտեղից է և այդ պահին հայտնվում է գայլը և հարձակվում է քուռակի վրա։ Ձին չնայաց որ կապվաց է լինում կալողանում է թելը կտռեկլ և սկսում է գռվել գայլի հետ։Երբ ձին արդեն ուժասպառ է լինում գալիսեն շները և դժվարությամբ քշում գայլին։ Վերջում ձին մահանում է, և քուռակը մնում է մենակ։

2. Ի՞նչ է ցանկացել ցույց տալ հեղինակը, գրի՛ր քո մտորումները վերջաբանի վերաբերյալ։

3. Ի՞նչ է նշանակում պայքար, մեկնաբանի՛ր, բառարանից դո՛ւրս գրիր բառի հոմանիշները։

Մակբայները եւ ածականները՝ հատկանիշ ցույց տվող բառեր․ ածականը՝ գոյականի, մակբայը՝ բայի։

Մակբայի տեսակները․
Ձևի՝ արագ, արագ-արագ, արագորեն, արտաքուստ, բարեկամաբար, բարոյապես, բացեիբաց, գործնականորեն, գիտակցաբար, դանդաղ, դանդաղորեն, զույգ-զույգ,  իսկույն, լրջորեն, խստիվ, կամաց, կամաց-կամաց, մեկ-մեկ, հազիվհազ, հանկարծ, հապճեպ, հիմնովին, հոտնկայս, հետզհետե, հօգուտ, ձեռաց, մեղմիվ, մենմենակ, մերթընդմերթ, մեղմիվ, միասին, միանգամայն, միաձայն, ներքուստ, շարունակ, շտապ, ջոկ-ջոկ, սրտանց, ի սրտե, ուշի-ուշով (ուշիուշով), քաջաբար, փոխեփոխ և այլն։

Ժամանակի՝ այժմ, արդեն, այլևս, այսուհետև, այնուհետև, այսօր, ամսեամիս, առայժմ, առհավետ, առմիշտ, ապա, գիշեր-ցերեկ, դեռ, դեռևս, երբեք, երեկ, ընդմիշտ, ժամ առ ժամ, ժամանակ առ ժամանակ, հար, հավետ, հավիտյան, հետագայում, հետո, հիմա, հնուց, հնում, մանկուց, միշտ, մշտապես, նախ, նախապես, նախօրոք, ներկայումս, շուտ, շուտով, վաղ, վաղը, վաղուց, վաղօրոք, վերջերս, վերջիվերջո, տարեցտարի, րոպե առ րոպե, ուշ, ցարդ, ցայժմ, ցմահ, օրըսօրե, օրեցօր, օր օրի և այլն։

Տեղի՝ ամենուր, ամենուրեք, այլուր, բերնեբերան, դեմառդեմ, դեմ դիմաց, դեսուդեն, դեմ հանդիման, դռնեդուռ, գյուղեգյուռ, երկրեերկիր, հետ, ընդառաջ, հեռու, հեռու-հեռու, մեջտեղ, սարնիվեր, վեր, վար, վերուստ, տեղ-տեղ և այլն։

Չափի՝ ամենևին, ամբողջովին, ավել, ավելի, ավելի ևս, առավել, առավելապես, բավականին, բավական, բազմիցս, բնավ, բոլորովին, գերազանցապես, գրեթե, դարձյալ, եռակի, երիցս, է՛լ ավելի, ընդամենը, լիովին, կիսով չափ, կրկին, կրկնակի, հազիվ, հաճախ, հաճախակի, համարյա, մասամբ, մասնակիորեն, մեկ-մեկ, մեկիկ-մեկիկ, մոտավորապես, նորից, շատ, շատ-շատ, չափազանց, սակավ առ սակավ, փոքր առ փոքր, փոքրիշատե, քիչ-քիչ և այլն։

Ընդհանրական՝  որոնք տարբեր տեքստերում տարբեր իմաստներով կարող են հանդես գալ. առաջ, անընդհատ, անմիջապես, արտաքուստ, ներքուստ, դեմ դիմաց, իսկույն, հաճախ, շարունակ, միանգամայն, ստեպ-ստեպ և այլն։

Նաև այլ խոսքի մասի արժեք ունեցող մակբայներ՝

Կապ՝ առաջ, դեմ, հետ, հետո։

Գոյական՝ վաղը, այսօր, շուրջբոլորը

Ածական՝ արագ, դանդաղ, եռապատիկ, շատ, երկուստեք

Ածական, գոյական՝ հետիոտն, ուղիղ

Առաջադրանք

Տրված տեքստից գտիր մակբայները, որոշիր տեսակները.

Գետակի վրա
Թեքվել ուռին.
Ու նայում է լուռ
Վազող ջրերին: —
…Երազ – աշխարհում
Ամեն բան հավետ
Գալիս է, գնում
Ու ցնդում անհետ:
Եվ գլուխը կախ`
Նա լաց է լինում.-
Ջրերը ուրախ`
Գալիս են, գնում…

Լրացրու բաց թողած տառերը, գտիր

1. մակբայները, որոշիր տեսակները
   դույզն-ինչ
   նախօրոք
   զորուգիշեր
   ըստ արժանվույն
   անակնկալ
   հանկարծակի
   ընդոստ
   
2. ածականները, որոշիր տեսակները
   արիասիրտ
   հալիձորցիները
   անմատչելի
   կորնթար
   բրգաձև
   անառիկ
   անընկճելի
   ահռելի
   անօրեն
   ամբարտավան
   խրոխտ
   հյուծիչ
   առյուծասիրտ
   սևեռուն
   ակնդետ
   մտասույզ
   ինքնամփոփ
   ճեպընթաց
   կտրիճ
   
3. բայերը, որոշիր հատկանիշները։
   

Արիասիրտ հալիձորցիները դույզն-ինչ չէին կասկածում, որ անմատչելի և կորնթարդ ու բրգաձև լեռների միջև ծվարարծ իրենց արծվաբույնը անառիկ է ու անընկճելի։ Նրանք նախօրոք հայթայթել էին այն ամենը, ինչ որ անհրաժեշտ էր. խոտի ու մացառի խրձեր, եռացրած ջրով կաթսաներ. ահռելի որձաքարեր։ Զօրուգիշեր չէին դադարում օրհասական գոտեմարտին ըստ արժանվույն նախապատրաստվելու ձեռնարկումները։ Հօդս ցնդեցին անօրեն ու ամբարտավան թշնամու՝ մեր խրոխտ ամրոցը ճրագալույցին անակնկալ հարձակումով գրավելու բոլոր ճիգերը։ Թշնամին անցավ հյուծիչ պաշարման արյունաքամ անելով Հալիձորը անառիկ արծվաբույնը։
Առյուծասիրտ Մխիթարը՝ այծենակաճը ուսին, սևեռուն ու ակնդետ հայացքով հետևում էր անցուդարձին։ Մտասույզ ու ինքնամփոփ նստած՝ նա ծրագրում էր որոգայթներ լարել՝ հակառակորդին հանկարծակիի բերելու նպատակով։ Նա կցկտուր ինչ-որ բան մռլտաց, ապա ընդոստ շարժումով ոտքի կանգնեց,  կարգադրեց ճեպընթաց սուրհանդակ ուղղարկել Տաթև՝ Բայանդուր իշխանի մոտ։ Նոր էր Բայանդուր իշխանը իր կտրիճներով դուրս եկել Տաթևից, երբ  երևաց գուժկանն ու լուր բերեց, որ թուրքերը շարժվում են Արարատի կողմից։ Իշխանը որոշեց կտրել ասկյարների ճանապարհը՝ կասեցնելով նրանց առաջընթացը։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 399;401;403;407;410

c=2pr=26p

1=pR/180*a=15/180*36=3p

l=pR/180*a
19=xp/180*45=xp/4
76=xp
x=76/p

31,4=pr
2r=10

an=2r*tg(180/n)
8=2r*✓3/3
12=r✓3
r=12/✓3
c=2pr=24/✓3p=8✓3p