Սեպտեմբերի 18
Կարդալ Բակունցի «Մթնաձորի չարքը» պատմվածքը, պատրաստվել քննարկման։
Կարդա նաև հոդվածը, որը կօգնի քեզ վերլուծության հարցում։
1.Ինչպե՞ս է Սաքանի կերպարը բացահայտվում նրա վերաբերմունքով Ասյայի նկատմամբ։Ի՞նչն է գրավում նրան Ասյայի մեջ, և ի՞նչ է այդ գրավչությունը բացահայտում հենց Սաքանի ներաշխարհի մասին։
Սաքանին Ասյայի մեջ գրավում են նրա տեսքը, մաքրությունը, սպիտակ հագուստը և նրբությունը։ Սա ցույց է տալիս, որ Ասյան տարբերվում է այն կանանցից, որոնց Սաքանը սովոր էր տեսնել։
2.Սաքանի կերպարում ինչպե՞ս են համատեղվում ընտանիքի, գյուղական առօրյայի և ավանդական մտածողության ազդեցությունները։ Ո՞ր դրվագներն են հատկապես ցույց տալիս այդ հակասությունը։
Սաքանը կապված է իր ընտանիքի և գյուղական կյանքի հետ, նա խնամում էր կովին, հորթին, աշխատում այգում։
3.Ինչպե՞ս է փոխվում Սաքանի վերաբերմունքը սեփական կնոջ նկատմամբ Ասյայի գալուց հետո։ Արդյո՞ք փոխվում է կինը, թե՞ փոխվում է Սաքանի հայացքը նրա նկատմամբ։ Հիմնավորե՛ք տեքստից։
Ասյայի գալուց հետո Սաքանը սկսում է կնոջը ուրիշ աչքով նայել։ Կինը չի փոխվել, փոխվել է Սաքանի վերաբերմունքը նրա նկատմամբ։
4.Ասյան ինչպիսի՞ կերպար է՝ դիտարկելով ոչ թե հեղինակի ուղղակի բնութագրումները, այլ նրա գործողությունները, խոսքը, արտաքինն ու հարաբերությունները գյուղացիների հետ։ Ինչո՞վ է նա տարբերվում Մթնաձորի գյուղական միջավայրից։
Ասյան կրթված, ակտիվ և ինքնուրույն կին էր։ Նա գյուղի կանանցից տարբերվում էր իր մտածելակերպով և ազատ վարքով։
5.Ասյան և Սաքանի կինը ինչպիսի՞ հակադրություն են ստեղծում պատմվածքում։ Ո՞ր հատկանիշներով է այդ հակադրությունը կառուցվում՝ արտաքին, վարք, աշխարհայացք, կրթություն, ինքնուրույնություն։
Ասյան ավելի կրթված, խնամված և ինքնուրույն էր, իսկ Սաքանի կինը հիմնականում զբաղվում էր տան և ընտանիքի գործերով։
6.Ինչո՞ւ է Սաքանը Ասյային ընկալում ոչ միայն որպես կոնկրետ կին, այլև որպես իր սովորական կյանքի սահմաններից դուրս գտնվող մի կերպար։ Ինչպե՞ս է դա արտահայտվում նրա մտքերի և պատկերացումների մեջ։
Ասյան Սաքանի համար անսովոր կին էր։ Նա քաղաքից էր, կրթված էր և ուրիշ կերպ էր մտածում, դրա համար էլ Սաքանը նրան առանձնացնում էր։
7.Ի՞նչ դեր ունի Սաքանի մայրը կերպարային համակարգում։ Նրա վերաբերմունքը Ասյայի նկատմամբ ի՞նչ է բացահայտում գյուղական միջավայրի արժեքների և պատկերացումների մասին։
Սաքանի մայրը ներկայացնում է գյուղական ավանդական մտածելակերպը։ Նա զարմանում էր, որ Ասյան ամուսնացած չէր և զբաղվում էր ժողովներով։
8.Սաքանի կերպարի մեջ ո՞ր պահից է արտաքին հետաքրքրությունը վերածվում ներքին բախման։ Գտե՛ք այդ անցումը և բացատրե՛ք դրա պատճառը։
Իմ կարծիքով Սաքաի արտաքին հետաքրքրությունը վերածվում է ներքին բախման, երբ Ասյան հեռանում է գյուղից: Տքեստում երևում է թե Ասյայի հեռանալուց հետո ինչքան շատ է Սաքանը մտածում նրա մասին: Նույնիսկ գիշերը, երբ նա քնած էր իր կնոջ կողքին նրան թվում էր թե իր կողքը Ասյան է:
9.Ինչո՞ւ է հեղինակը Սաքանի ներաշխարհը հաճախ ներկայացնում հոտերի, մարմնական զգացողությունների և տեսողական պատկերների միջոցով։ Ինչպե՞ս են այդ մանրամասները օգնում հասկանալ կերպարին։
Հոտերի և տեսողական պատկերների միջոցով հեղինակը ցույց է տալիս Սաքանի զգացմունքները և Ասյայի ազդեցությունը նրա վրա
10.Պատմվածքի վերջում Սաքանի վերաբերմունքը կնոջ նկատմամբ փոխվում է։ Կարելի՞ է ասել, որ Ասյայի ներկայությունը Սաքանին ստիպում է առաջին անգամ այլ կերպ տեսնել սեփական կնոջը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք վերջաբանի մանրամասներով։
Այո Ասյայից հետո Սաքանը կնոջը սկսում է ուրիշ կերպ տեսնել և նրան համեմատել Ասյայի հետ։
11. Փորձիր մի քանի նախադասությամբ ձևակերպել պատմվածքի բուն ասելիքը։
Պատմվածքի ասելիքն այն է, որ նոր ու անսովոր բան հանդիպելիս մարդը կարող է սկսել ուրիշ կերպ նայել իր ունեցածին։ Ասյան փոխում է Սաքանի վերաբերմունքը իր կյանքի նկատմամբ։