Բնակչության տեղաբաշխումը: Տարաբնակեցումը

Բնակչության տեղաբաշխումը: Տարաբնակեցումը

Դաս 27, էջ 84-87

  1. Ի՞նչ գործոններ են ազդում ՀՀ բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման վրա:

Բնակչության տեղաբաշխումը որոշվում է բնական, տնտեսական, սոցիալական և այլ գործոններով։

  1. Ինչով են պայմանավորված ՀՀ–ում բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման
    մեծ տարբերությունները՝ ըստ ծովի մակարդակից ունեցած բարձրության:

Մեծ մասը բնակվում է ծովի մակարդակից 800–1000մ բարձրություններում։

  1. Ի՞նչ զարգացում է ունեցել քաղաքային տարաբնակեցումը ՀՀ–ում:

Քաղաքային տարաբնակեցումը սկսվել է 1914թ.–ին՝ միայն Երևանի, Գյումրիի, Գավառի և Գորիսի բնակչությամբ մոտ 10%։ Հետագայում գյուղերը խոշորացան, առաջացան նոր քաղաքներ, օրինակ՝ Հրազդան, Վանաձոր, Չարենցավան, և 1980–ականներին քաղաքների թիվը հասավ 58-ի։

  1. Ի՞նչ փոփոխություններ է կրել ՀՀ գյուղական տարաբնակեցումը։

Վերջին 100 տարում փոքր ու միջին գյուղերի թիվը նվազել է։ Արարատյան դաշտում նոր հողերի օգտագործման շնորհիվ ստեղծվել են մոտ 100 նոր գյուղեր։

  1. Թվարկե՛լ ՀՀ մարզերը մարզկենտրոններով /օգտվել էջ 29-ի քարտեզից

Sports and arts in my life.

Write down an essay on the topic: Sports and arts in my life.

Sports and arts are both important parts of my life. They help me stay active, creative, and happy. Even though they are different, both of them have a positive influence on me.

Sports are important because they keep me healthy and strong. When I do sports, I feel more energetic and less stressed. It also teaches me discipline, teamwork, and how to never give up. I like playing different games and trying new physical activities because they make me feel better and more confident.

Arts are also very important to me. Through art, I can express my thoughts and feelings. listening to music, and sometimes creating small creative projects. Art helps people relax and use there imagination.

I think both sports and arts are necessary in life. Sports develop the body, while arts develop the mind and creativity. Together, they help a person become more balanced.

In conclusion, sports and arts both play an important role in my life. They make my days more interesting and help me grow as a person.

Գործնական քերականություն

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է:  Մարդը խաբում է ։ Հասարակ մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն  մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր :

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը երբեք չմոռանաք՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա ժրաջան աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները: Պահաջներով հնարավոր է առաջ գնալ և սովորելու համար շարժառիթ ստեղծել; Անհրաժեշտ է, որ մարդն ինքն իրեն ասի՝ մի՛ ծուլացիր։ 

1. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պարզ համառոտ նախադասություն։ 

2.  Տեքստից դո՛ւրս գրիր անորոշ դերանուն։ 

3. Ո՞ր բառերում է յ-ն ձայնակապ։

զգույշ, լույս, մեքենայի, ուղղություն, մտածողություն, Մարոյի։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ժամանակի մակբայ։

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բարդ համադասական նախադասություն։

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր վերաբերական։ 

7. Տրված նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսկան վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մարդ պետք է վերջիվերջո որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի պարզ ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

վերջիվերջո- ձևի մակբայ

մարդ-ենթակա

պետք է որոշի-ստորոգյալ

պարզ-որոշիչ

8. Ի՞նչ խնդիր ունի լուծելու ուսուցիչը։

9. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճիգ։

10. Ի՞ն չ բառով է բնութագրում մարդուն։ 

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պատճառական բառը։ 

12. Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոդակապով բարդ բառը։ 

13. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արգելական հրամայականով դրված բառը։ 

14. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ու հոլովման ենթարկվող բառը։ 

15. Տեքստում կա՞ն գործածված հոմանիշ բառեր, դո՛ւրս գրիր։ 

Հունվարի 26-31-ը, 9-րդ դաս. Հայաստանը բոլշևիկների կառավարման առաջին կիսամյակում

Առաջադրանք 1

Հայաստանը բոլշևիկների կառավարման առաջին կիսամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ)-Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ)- Հայաստանի Հանրապետության անկումից հետո նորահռչակ դարձավ Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետությունը (ՀՍԽՀ)-ն:

Ս. Շահումյան-հայ բոլշևիկ

Ս. Կասյան-Գլխավորել է Հայաստանի հեղկոմը, նմանակելով մոսկովյան կուսակցական ղեկավարությանը:

Ի. Դովլաթյան-

Չեկա-բռնությունների գործադրման մարմին, որը կազմակերպում էր պատժամիջոցներ, գնդակահարություններ և ճնշում ապստամբությունները:

Հ. Օհանջանյան-ՀՀ-ի նախկին վարչապետ, որը ձերբակալվեց բոլշևիկների կողմից:

Հ. Քաջազնունի-ՀՀ-ի նախկին վարչապետ, որը ձերբակալվեց բոլշևիկների կողմից:

Ռազմական կոմունիզմ-Ռուսաստանում ձախողված քաղաքականություն, որի պայմաններում արգելվում է ազատ առևտուրն ու ապրանքաշրջանառությունը, իսկ փոքր և միջին տնտեսավարողներից խլվում են գործիքները և սարքերը:

պարենմասնատրում-պետության ու բանակի կարիքների անվան տակ գյուղացիների բերքը վերցնում են խլելով նրանց վերջին պաշարները:

Կուռո (Ս. Թարխանյան)-գլխավորում էր ապսամբական ուժերը և 1921-թ փետրվարի 18-ին վերցնում է Երևանը:

Հայրենիքի փրկության կոմիտե-Ս. Վրացյանի գլխավորությամբ ստեղծված կազմակերպություն, որը ազատում էր ձերբակալվածներին և փորձում հարաբերություններ հաստատել վրացիների հետ:

Ս. Վրացյան-իր գլխավորությամբ ստեղծվել էր Հայրենիքի փրկության կոմիտեն։

Գ. Նժդեհ-ազգային-ազատագրական պայքարի առաջնորդ և զինվորական գործիչ:

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
ունեցավ ռազմական կոմունիզմի քաղաքականությունը Հայաստանում:

Ռազմական կոմունիզմի քաղաքականությունը վատ ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի վրա, քանի որ արգելվեց ազատ առևտուրն ու ապրանքաշրջանառությունը։ Տնտեսավարողներից խլվում են գործիքները և սարքերը, իսկ գյուղացիների բերքը վերցնում են խլելով նրանց վերջին պաշարները՝ այդպիսով սովի մատնելով բնակչությանը: Այս ամենը ազդեցՀայաստանի վրա:

2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ հիմական գծեր կառանձնացնես բոլշևիկ­յան տիրապետության առաջին ամիսներից:

3. Գնահատի՛ր։ Փետրվարյան ապստամբության
նշանակությունը:

1921-թ փետրվարի 18-ին Կուռոի գլխավորությամբ ապսամբական ուժերը վերցնում է Երևանը դա նշանակում է, որ Երևանը ազատում են բոլշևիկների իշխանությունից և այն մինչև ապրիլի 2-ը մնում է ազատ:

Առաջադրանք 2

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
Փետրվարյան ապստամբություն-փետրվարի 18-ին Կուռոի գլխավորությամբ ապսամբական ուժերը վերցնում է Երևանը դա նշանակում է, որ Երևանը ազատում են բոլշևիկների իշխանությունից և այն մինչև ապրիլի 2-ը մնում է ազատ:

Ա. Մյասնիկ­յան-ՀՍԽՀ կառավարության ղեկավար, որին Հայաստան էին գործուղել փետրվարյան ապստամբության հարցը լուծելու համար:

Վ. Լենին-բոլշևիկների առաջնորդ

սպեցիֆիկներ-հակոբոլշևիկ գործիչներ էին: Նրանց նպատակն էր ապահովել երկրի կայունությունը, տնտեսության զարգացում և այլն:

Ս. Սրապիոնյան (Լուկաշին)-հայ քաղաքական գործիչ և բոլշևիկ-ժողովրդավարական շարժման մասնակից։

Ա. Հովհաննիսյան-հայ քաղաքական գործիչ և բոլշևիկ-ժողովրդավարական շարժման մասնակից։

Մ. Սարյան-ՀՍԽՀ-ի դրոշի և զինանշանի հեղինակ:

Հ. Կոջոյան-ՀՍԽՀ-ի դրոշի և զինանշանի հեղինակ:

Ա. Խաչատրյան-ՀՍԽՀ-ի օրհներգ երաժշտության հեղինակ:

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ դրական և
բացասական կողմեր կառանձնացնես Հայաստանի պատմության բոլշևիկյան-կոմունիստական
իշխանության շրջանից:

Դրական կողմեր-տեղի ունեցան նոր գործարանների և արդյունաբերական կենտրոնների ստեղծում: Գրագիտության մակարդակը բարձրացավ, դպրոցներն ու բուժսպասարկումը դարձան ավելի լայն հասանելի։

Բացասական կողմերը-ՉԵԿԱ-ն ու անվտանգության ծառայությունները ճնշում և ձերբակալություններ էին կիրառում: Մարդիկ դժգոհ էին, քանի որ շատերի պաշարները վերցվում էին պետության ու բանակի կարիքների անվան տակ։

2. Ընդհանրացո՛ւ: Համեմատի՛ր ՀՀ և ՀՍԽՀ կառավարման համակարգերը:

3. Գնահատի՛ր: Ինչո՞ւ «Հայաստանի ՍԽՀ-ն» հետագայում փոխարինվեց «Հայկական ՍԽՀ»-ով:

Հայաստանի ՍԽՀ-ն հետագայում փոխարինվեց Հայկական ՍԽՀ-ով, քանի որ փորձում էին մեր պետության անվան փոխարեն արմատավորել ուղղակի էթնիկական՝ հայկականվարչական միավորիգիտակցություն: