Դասարանական առաջադրանքներ՝ 288-ա,գ,ե;289-ա,գ,ե;291-ա,գ,ե;292-ա,գ,ե;

ա․x^3+9x^2+8x=0
x(x^2+9x+8)=
x=0
x^2+9x+8=0
D=49
x1=-1
x2=-8

գ․x(x^2-6x+9)=0
x=0
D=0
x=3

ե․x^2(x^2+4x+1)=0
x^2=0
x=0
x^2+4x+1=0
D=12
x=-2+-✓3

ա․x=-2
x^2+5x+6=0
D=1
x1=-2
x2=-3

գ․x^2=25
x=+-5
x^2+7x+10=0
D=9
x1=-2
x2=-5

ե․x^2-15x-16=0
D=289
x1=16
x2=-1
x^2+8x+7=0
D=36
x1=-1
x2=-7

ա․x=0

գ․ԹԱԲ՝․x=/-5
x=3

ե․ԹԱԲ՝․x=/-2
x=-2 չի բավ
x=1

ա․ԹԱԲ՝․x=/4
x^2+4x-21=0
D=100
x1=3
x2=-7

գ․ԹԱԲ՝․8x=/-2, x=/-1/4
4x^2+5x+1=0
D=25-4*4*1=9
x1=1
x2=-1/4 չի բավ

ե․ԹԱԲ․՝ x=/-7, x=/5
x^2+8x+7=0
D=64-4*1*7=36
x1=-8+6/2=-1
x2=-7 չի բավ

Write down an essay on the topic: Blog as an educational tool (area). How long have you had your blog? How often do you update your blog? What are the advantages and disadvantages of using a blog as an educational tool?

A blog is a useful educational tool that helps students learn and share information online. It allows people to write posts and exchange the ideas.

I have had my blog for about 6 year, and I update it every day if I had classes. I use it to my school and educational content and ideas related to my studies.

Using a blog in education is that it improves writing and research skills. It also allows students and teachers to communicate easily. Blogs are flexible because they can be used anytime and anywhere. However, blogs also have disadvantages. They require time to manage, and not all information online is reliable.

In end a blog can be an effective educational tool when it used responsibly.

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 283-ա,գ,ե;285-ա,գ,ե;286-ա,գ,ե,է;287-ա,գ,ե;

ա․-1, -2, -5, -7, -10, -14, -35, -70
P(-1)=-1+7-10+70=/0
P(-2)=-8+28-20+70=/0
P(-5)=/0
P(-7)=0
(x+7)(x^2+10)

գ․-1, -2, -5, -10, 1, 2, 5, 10
P(-1)=-2+10+2-10=0
(x+1)(2x^2+8x-10)

ա․Այո

գ․Այո

ե․Ոչ

ա․x=-5
x=7

գ․x^2=0
x=0

ե․x=5

է․3x=-12
x=-4
-x=-4
x=4

ա․D=25-4*1*4=9
x1=-5+3/2=-1
x2=-8/2=-4
(x+1)(x+4)=0

գ․D=225-4*1*44=49
x1=-15+7/2=-4
x2=-22/2=-11
(x+4)(x+11)=0

ե․x(x^2-1)=0
x=0
x^2=1
x=+-1

Թեմա 9. 

§ 18. Էլեկտրակն հոսանքի աշխատանքը և հզորությունը:

§ 17. ՋՈՈՒԼ-ԼԵՆՑԻ օրենքը: Շիկացման լամպ: Կարճ միացում: Ապահովիչներ:

1. Ի՞նչ է հոսանքի աշխատանքը: Ինչ բանաձևով են այն հաշվում: Հոսանքի աշխատանքի բանաձևը ձևակերպեք բառերով:

Հոսանքի աշխատանքը շղթաի որևէ տեղամասում հավասար է հոսանքի ուժի, լարման և այն ժամանակի արտադրյալին, որի ընթացքում այդ տեղամասով հոսանք է անցել։ A = IUt

2. Ո՞րն է աշխատանքի միավորը ՄՀ-ում:

Ջոուլ

3. Ո՞ր ֆիզիկական մեծություննեն անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն: Ինչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը: 

Հոսանքի հնարավորությունը հավասար է աշխատանքի հարաբերության այն ժամանակին, որի ընթացքում այդ աշխատանքը կատարվել է։ Էլեկտրատեխնիկայում հզորությունը նշանակում են ՝ P տառով։ P = A/t

4. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպես են առնչվում այդ միավորները վատտին:

Հզորության միավորներն են ՝ կՎտ, ՄՎտ, մՎտ և այլն:

1 կՎտ = 1000 Վտ

1 ՄՎտ = 1000000 Վտ

1 մՎտ = 0,001 Վտ

5. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրել այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:

1 կՎտժ = 1000 Վտ * 3600 վ = 3600000 Վտվ = 3,6ՄՋ

6. Ի՞նչ փորձով կարելի է համոզվել, որ միևնույն հոսանքի ուժի դեպքում հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հաղորդչի դիմադրությանը:

7. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը: Գրել բանաձևը:

Q = I² Rt

8. Ձևակերպել Ջոուլ- Լենցի օրենքը:

Ջոուլ—Լենցի օրենք, էլեկտրական հոսանքի ջերմային ազդեցությունը բնութագրող օրենք։ Որոշում է ջերմության այն քանակը (ջոուլյան ջերմություն Q), որն անջատվում է հաղորդիչում էլեկտրական հոսանք անցնելիս։ Q-ն համեմատական է հաղորդիչի դիմադրությանը (R), շղթայում հոսանքի ուժի (I) քառակուսուն և հոսանքի անցման ժամանակին (t)․

9. Բացատրեք, թե ինչո՞ւ է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:

Ազատ էլեկտրոնները որոշակի երևույթների հետևանքով իրենց կինետիկ էներգիան փոխանցում են մետաղի իոններին և վերջինները սկսում են ավիլի ուժեղ տատանվել և հետևաբար տաքանալ:

10. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:

Պարուրաձև շիկացման թելիկի վրա ամրացված են երկու հատ մետաղե ձողիկ, որոնք իջնում և մտնում են ապակե ոտիկի մեջ և անցնում նրանով դեպի լամպակոթի մետաղ մասերին: Լամպակոթին ամրացված է ապակե բալոնը, որից օդը հանվում կամ լցվում է ըստ նրա միջով անցնող հոսանքի հզորության: Այս ամենը իացվում է հոսանքին և լամպը աշխատում է:Դաս.17. (Փետրվարի 9 — 13).

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝  283-բ,դ,զ; 285-բ,դ,զ; 286-բ,դ,զ,ը; 287-բ,դ,զ

բ․ -8, -2, 2

դ․ 0, 1

զ․ -3, 2

բ․ այո

դ․ ոչ

զ․ ոչ

բ․ -8

դ․ -3, 4

զ․ 0, 5

ը․ -3, 6

բ․ -5/3

դ․ 0

զ․ 0

Կարդում ենք Տերյան

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։

Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։

Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։

Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…

1. Ի՞նչ տրամադրություն է գերիշխում՝ հույս, ցավ, հավատ, վախ, այլ։
Գերիշխում է ցավն ու տագնապը, բայց նաև կա խոր հավատ և կարոտ հայրենիքի հանդեպ։

2. Ո՞ր նախադասությունը կարող ես համարել հռետորական հարց։
«Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես, Վերջին երգիչն իմ երկրի…»

3. Բանաստեղծն իրեն վերջին պոետն է համարում․ դա հուսահատությո՞ւն է, թե՞ պատասխանատվություն։
Դա և՛ հուսահատություն է, և՛ մեծ պատասխանատվություն՝ հայրենի լեզուն ու ոգին պահպանելու։

4. Գրի՛ր Նաիրի երկրի պատասխանը պոետին։
«Դու վերջինը չես։ Քո երգը նոր երգիչներ կծնի։ Քանի դեռ իմ լեզուն հնչում է, ես կապրեմ»։

5. Ինչպիսի՞ն է Նաիրին՝ ըստ այս բանաստեղծության։
Նաիրին պայծառ, արքայական, լուսեղ, բայց նաև ցավով պատված ու երազային հայրենիք է։

ԳԱՐՆԱՆԱՄՈՒՏ

Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Եվ հեղեղները խոսուն-սառնորակ
Ողջունում են ինձ զվարթ ծիծաղով։

Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։

Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ,
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։

Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում —
Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն…

1. Ո՞ր բառերն ու արտահայտություններն են ցույց տալիս գարնան գալուստը։
«քաղաքաբույր ծաղկանց», «ժպտում են անտառ ու ձորակ», «նոր կյանք ես վառել», «ծաղկել ես», «ոսկեղեն հեռուն»։

2. Ներկայացրո՛ւ քնարական հերոսի զգացումները, նաև առանձնացրո՛ւ այդ զգացումները նկարագրող տողերը։
Հերոսը զգում է ուրախություն, ազատություն, վերածնունդ։
Տողեր՝ «Դուրս ելա տխուր մենության բանտից», «Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր»։

3. Բացատրի՛ր «մենության բանտ» արտահայտությունը։
Հոգեկան մեկուսացում, տխրություն, փակվածություն։

4. Դո՛ւրս գրիր մակդիրներ։
քաղաքաբույր, հրեղեն, խոսուն-սառնորակ, զվարթ, ոսկեղեն, պայծառ, տխուր։

5. Ինչո՞ւ է գարունը հաճախ ներկայացվում նոր կյանքի և հույսի խորհրդանիշ։
Քանի որ գարնանը բնությունը վերածնվում է, ծաղկում և կյանքը նորից սկսվում է։

6. Քո կարծիքով՝ բանաստեղծությունը ավելի շատ բնությա՞ն, թե՞ մարդու ներաշխարհի մասին է։ Հիմնավորի՛ր։
Ավելի շատ մարդու ներաշխարհի մասին է, որովհետև գարունը փոխում է հերոսի հոգեվիճակը։

7. Կարո՞ղ է բնությունն ազդել մարդու հոգեվիճակի վրա։
Այո, բնությունը կարող է մարդուն տալ ուրախություն, հույս և ներշնչանք։

8. Բացատրի՛ր անհասկանալի բառերը։
հրեղեն — կրակոտ
զվարթ — ուրախ
ոսկեղեն — ոսկու նման փայլուն

9. Բանաստեղծության վերջին տողը փոխի՛ր՝ ոճը պահելով։
«Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, կենսատու գարուն…»

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա
Մեղմալույս, և՛ տըխուր, և՛ անուշ.
Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…

Տարիներ, տարիներ կըսահեն,
Կըմեռնեն երազները բոլոր —
Քո պա՛տկերը անեղծ կըպահեմ
Օրերում անհաստատ ու մոլոր։

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ…

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ մեղմալույս, անուրջ, անեղծ, փարոս։
մեղմալույս — նուրբ, թույլ լույս
անուրջ — երազ
անեղծ — մաքուր, անխաթար
փարոս — լույս տվող, ուղղություն ցույց տվող խորհրդանիշ

2. Ի՞նչ հոգեվիճակ է արտահայտում «իմ խաղաղ երեկոն է» արտահայտությունը։
Խաղաղ, մտորումների և հիշողությունների մեջ ընկղմված վիճակ։

3. Ըստ քեզ՝ ո՞ւմ է դիմում հեղինակը։
Իր առաջին սիրուն կամ սիրելի մարդու հիշատակին։

4. Մեկնաբանի՛ր քառատողը։
Բանաստեղծը հասկանում է, որ կյանքում դժվարություններ են լինելու, բայց սիրելիի անունը նրան ուժ և ուղղություն կտա կյանքի խաբկանքի ու մահվան դեմ։

5. 4-5 նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ բովանդակությունը։
Բանաստեղծը հիշում է իր առաջին մաքուր սերը։ Նա գիտակցում է, որ տարիները կանցնեն, բայց այդ հիշողությունը կմնա անեղծ։ Թեպետ կյանքում կլինեն տանջանքներ ու սև օրեր, սիրելիի անունը նրա համար փարոսի նման կլինի։ Սերը նրան ուժ կտա դիմակայելու դժվարություններին։

Ընթերցել Տխրություն

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…

Դասարանական առաջադրանքներ՝  276; 279-ա,գ,ե,;280-ա,գ; 281-ա,գ,ե;283-ա,գ,ե

b

ա)ոչ

գ)16-18+2=0 այո

ե)32-128=98 ոչ

ա)ոչ

գ)ոչ

ա)

գ)

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 6․Մարդու և քաղաքացու տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները․
ա/ Տնտեսական իրավունքներ
բ/ Սոցիալական իրավունքներ
գ/ Մշակութային իրավունքներ /էլ․ դասագիրք, էջ 118-131/
Նորմատիվային իրավական փաստաթղթերը՝ առարկայի ծրագրում․

Առաջադրանք
1․ Նշե՛ք սեփականության իրավունքի երեք իրավազորությունները։ Պարզաբանե՛ք դրանք մեկ-երկու օրինակով։

Սեփականության իրավունքը ունի երեք հիմնական իրավազորություն՝ տիրապետում, օգտագործում և տնօրինում։ Տիրապետումը նշանակում է, որ տվյալ գույքը օրինական կերպով պատկանում է մարդուն։ Օրինակ՝ եթե քաղաքացին ունի բնակարան, նա համարվում է դրա սեփականատերը։ Օգտագործումը նշանակում է, որ սեփականատերը կարող է օգտվել իր գույքից՝ օրինակ ապրել այդ բնակարանում կամ օգտագործել մեքենան։ Տնօրինումը նշանակում է, որ մարդը կարող է ազատ որոշել գույքի ճակատագիրը՝ այն վաճառել, նվիրել կամ վարձակալությամբ տալ։

2․ Որքանո՞վ է այսօր մեր երկրում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց հնարավորություն տալիս ունենալու մասնագիտություն և զբաղմունք։

Այսօր Հայաստանում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց տալիս է մասնագիտություն ձեռք բերելու և աշխատանք ընտրելու հնարավորություն։ Քաղաքացին կարող է ընտրել իրեն հետաքրքրող ոլորտը և աշխատել այնտեղ, որտեղ ցանկանա։ Սակայն գործնականում շատ մարդիկ բախվում են խնդիրների՝ աշխատատեղերի պակասի, ցածր աշխատավարձերի և աշխատանքային փորձի պահանջների պատճառով։ Այդ պատճառով ոչ բոլորը կարողանում են իրականացնել իրենց իրավունքը և աշխատել իրենց ընտրած մասնագիտությամբ։

3․ Եթե ընտանիքներին օգնելու նպատակով անչափահասները վաղ տարիքից ուսմանը զուգահեռ աշխատում են, արդյոք գործատուները պահպանու՞մ են անչափահաս երեխաների համար նախատեսված աշխատանքային իրավունքները։ Բերե՛ք ձեզ հայտնի օրինակներ /բլոգային աշխատանք/․

Եթե անչափահասները ընտանիքին օգնելու նպատակով սկսում են աշխատել ուսմանը զուգահեռ, գործատուները պարտավոր են պահպանել նրանց աշխատանքային իրավունքները։ Երեխաներին չի կարելի ծանրաբեռնել կամ ներգրավել վտանգավոր աշխատանքներում, ինչպես նաև չի կարելի խանգարել նրանց կրթությանը։ Սակայն իրական կյանքում հաճախ այդ կանոնները չեն պահպանվում։ Օրինակ՝ որոշ երեխաներ աշխատում են սրճարաններում կամ խանութներում երկար ժամեր, առանց պայմանագրի և փոքր վարձատրությամբ, ինչը խախտում է նրանց իրավունքները։

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Խորհրդային Հայաստանի տարածքային և սահմանային խնդիրները:/Էջ 82

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
Ա. Բեկզադյան-Հայ խորհրդային գործիչ։ Նա առաջարկում էր, որ սահմանները որոշվեն բնակչության ազգությամբ
Բ. Մդիվանի-Խորհրդային կուսակցական գործիչ։
Մասնակցել է Կովկասում սահմանների հարցերի քննարկմանը։
Ինքնավար Սյունիք-Զանգեզուրը, որը ժամանակավորապես հայտարարեց իրեն ինքնուրույն,
որ չանցնի բոլշևիկների կամ թշնամիների ձեռքը։
Լեռնահայաստան-Ինքնավար Սյունիքի նոր անունը։
Գ. Նժդեհ-Հայ մեծ զինվոր և առաջնորդ։ Նրա շնորհիվ Զանգեզուրը մնաց Հայաստանին։
Ս. Վրացյան-Հայ քաղաքական գործիչ։ Եղել է Լեռնահայաստանի վարչապետը։
Ա. Մռավան-Խորհրդային Հայաստանի արտաքին գործերի ղեկավար։ Պետք է պաշտպաներ Հայաստանի շահերը, բայց չկարողացավ։
Ս. Կասյան-Խորհրդային գործիչ Հայաստանում։ Մասնակցել է խորհրդային իշխանության հաստատմանը։
Ռ. Հորն-Բրիտանացի ներկայացուցիչ։
«Եղբայրության և բարեկամության» պայմանագիր-Պայմանագիր Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև։ Դրանով Թուրքիան ստացավ հայկական հողեր։
«Սրտագին և անկեղծ բարեկամության» պայմանագիր-Նախագիծ, որը նույնպես աջակցում էր
թուրք-ռուսական համագործակցությանը Հայաստանի հաշվին։
Ազգային ուխտ-Թուրքիայի ծրագիր, որի նպատակներ պահել և ընդլայնել թուրքական տարածքները։
Յ. Գանեցկի-Խորհրդային Ռուսաստանի ներկայացուցիչ։ Մասնակցել է Կարսի բանակցություններին։
Ք. Կարաբեքիր-Թուրք գեներալ։ Նա մերժեց հայկական բոլոր պահանջները Կարսի պայմանագրում։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս կարգավորվեցին Վրաստանի, Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ Հայաստանի տարածքային ու սահմանային հարցերը: Ի՞նչ
ընթացք ունեցավ Գ. Նժդեհի պայքարը Սյունիքում:
Ջավախքը անցավ Վրաստանին։ Լեռնային Ղարաբաղն ու Նախիջևանը հանձնվեցին Ադրբեջանին։ Թուրքիայի հետ սահմանները որոշվեցին Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերով, որոնց արդյունքում Թուրքիան ստացավ Կարսի շրջանը։ Սյունիքում Գարեգին Նժդեհը պայքարեց տարածքային զիջումների դեմ և իր պայքարի շնորհիվ Զանգեզուրը մնաց Հայաստանի տարածքում։

բ. Բացատրի՛ր: Ի՞նչ դիքորոշում ունեին և ի՞նչ հիմնավորումներ էին առաջ քաշում ­Հայաստանը,
Ադրբեջանը, Թուրքիան և Վրաստանը իրենց տարածքային ու սահմանային հավակնությունները
ներկայացնելիս:
Հայաստանը պահանջում էր, որ սահմանները որոշվեն բնակչության ազգությամբ, քանի որ վիճելի տարածքներում մեծամասնությունը հայեր էին։ Ադրբեջանը և Վրաստանը ձգտում էին պահել կամ ընդլայնել իրենց տարածքները՝ անտեսելով բնակչության կազմը։ Թուրքիան իր պահանջները հիմնավորում էր Ազգային ուխտով և փորձում էր վերականգնել իր ազդեցությունը։ Այս բոլոր պետությունները իրենց շահերը պաշտպանեցին Հայաստանի հաշվին։

գ. Վերլուծի՛ր: Հայերի հաշվին զիջումեր կատարելը
օգնե՞ց Արևելքում հեղափոխություն տարածելուն:
Հայերի հաշվին զիջումներ կատարելը չօգնեց Արևելքում հեղափոխություն տարածելուն։ Այդ զիջումները միայն թուլացրին Հայաստանը և ստեղծեցին երկարատև հակասություններ տարածաշրջանում, որոնք հետագայում դարձան նոր հակամարտությունների պատճառ։

Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցան
1920-1930-ական թվականները անկախ Հայաստանի
Հանրապետության արտաքին քաղաքական օրակարգի ձևավորման վրա:
1920–1930-ական թվականները մեծ ազդեցություն ունեցան Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգի վրա, քանի որ այդ ժամանակ Հայաստանը կորցրեց անկախությունը և դարձավ խորհրդային հանրապետություն։ Արտաքին քաղաքական որոշումները այլևս ինքնուրույն չէին ընդունվում, այլ անում էր Խորհրդային Ռուսաստանը։

2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ գործոններով էին պայմանավորված Հայաստանի հաշվին Վրաստանին, Ադրբեջանին
և Թուրքիային կատարված տարածքային զիջումերը:
Հայաստանի հաշվին տարածքային զիջումները պայմանավորված էին մի քանի գործոններով։ Հայաստանը թույլ էր ռազմական և քաղաքական առումով, իսկ բոլշևիկյան իշխանությունը պատրաստ էր զիջումների՝ հանուն սեփական շահերի։ Խորհրդային Ռուսաստանը ցանկանում էր բարեկամական հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Վրաստանի հետ և այդ նպատակով անտեսում էր հայկական շահերը։

3 . Գն ահ ատի՛ր։ Ի՞նչ դերակատարություն է ունեցել
Խորհրդային Ռուսաստանը Հայաստանի տարածքային և սահմանային հարցերի կարգավորման խնդրում:
Ի՞նչ դեր է ունեցել Գ. Նժդեհի գլխավորած պայքարը
Զանգեզուրը Հայաստանի կազմում մնալու հարցում:
Խորհրդային Ռուսաստանը վճռորոշ դեր ունեցավ Հայաստանի տարածքային և սահմանային հարցերում՝ հիմնականում դրանք լուծելով Հայաստանի վնասով։ Նրա նախաձեռնությամբ ընդունվեցին պայմանագրեր, որոնցով հայկական տարածքներ հանձնվեցին հարևան պետություններին։ Միևնույն ժամանակ Գարեգին Նժդեհի գլխավորած պայքարը մեծ դեր խաղաց Զանգեզուրը Հայաստանի կազմում պահելու գործում, քանի որ նրա զինված և քաղաքական դիմադրությունը ստիպեց բոլշևիկներին հաշվի նստել այդ տարածքի հետ։

Առաջադրանք 2

Հայկական հարցը Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովներում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

• Հայկական հարց • Փարիզի վեհաժողով • Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովեր • Վ. Ուիլսոն • Ու. Հարդինգ
• Ազգային օջախ • Պ. Նուբար • Ա. Ահարոնյան • Ազգային պատվիրակություն.

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչու՞ հրավիրվեցին և ի՞նչ ընթացք ունեցան Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովերը:
բ. Բացատրի՛ր: Ինչու՞ Սևրի պայմանագրով նախատեսված Հայաստանի ստեղծման հարցը վերածվեց հայերին Ազգային օջախ տրամադրելու խնդրի:
գ. Վերլուծի՛ր: Ինչու՞ և ինչպե՞ս պատերազմում պարտված
Թուրքիան կարողացավ հաղթանակած դուրս գալ Լոզանի խորհրդաժողովից:
Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
   ունեցավ Լոզանի խորհրդաժողովը Հայկական
   հարցի և հայ գաղթականների սփյուռքայնացման գործում:
2. Գնահատի՛ր։ Ինչու՞ և ի՞նչ դիրքորոշում էին որդեգրել խորհրդաժողովների մասնակից տերությունները Հայկական հարցում:

Մուրացան ,,Առաքյալ,, և Մադրասի խմբակ

Հարցադրում՝   Համադրելով գեղարվեստական և պատմական տեքստերը՝ մեկնաբանի′ր, թե ինչու տարբեր ժամանակներում գործող անհատների առաջ քաշած լուսավոր գաղափարները կյանքի չկոչվեցին։

Հայ ժողովրդի պատմության մեջ շատ են առաջ են քաշվել լուսավոր գաղափարներ, սակայն դրանք հաճախ չեն իրականացվել։ Դա երևում է թե Մուրացանի «Առաքյալը» ստեղծագործության մեջ, և թե Մադրասի ազատգրական խմբակի գործունեության օրինակով։

Առաքյալը ստեղծագործությունում երիտասարդ ուսանողները խոսում են ազգին ծառայելու, ժողովրդի ցավերը բուժելու մասին։ Պետրոս Կամսարյանը նույնիսկ որոշում է վերադառնալ հայրենիք և օգնել գյուղացուն։ Սակայն ժամանակի ընթացքում նրա բարձր խոստումները չեն դառնում իրական գործ։գյուղը և ժողովուրդը մնում են անփոփոխ, ինչը ցույց է տալիս, որ միայն բարի ցանկությունը բավարար չէ գաղափարները կյանքի կոչելու համար։

Նույնը երեվում է Մադրասի խմբակի ստեղծագործության դեպքում։ Խմբակի անդամները ստեղծեցին առաջադեմ ծրագրեր, կարևորեցին կրթությունը և սահմանադրական կարգերը, սակայն դրանց իրականացումը անհնար եղավ պետականության բացակայության, ժողովրդի անմիաբանության և իրական պայմանների անպատրաստ լինելու պատճառով։

Այսպիսով, երկու օրինակներն էլ ցույց են տալիս, որ այդպիսի գաղափարները չեն իրականանում, երբ հասարակությունը պատրաստ չէ դրանց կամ երբ դրանք մնում են միայն գաղափարի մակարդակում։ Այնուամենայնիվ, այդ գաղափարները կարևոր դեր ունեցան՝ պահպանելով ազգային մտածողությունը և նախապատրաստելով ապագա սերունդներին։