Նոյեմբերի 28-դեկտեմբերի 3-ը, առաջադրանք 9-րդ դաս

Առաջադրանք 1

Գլուխ 2.8-Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ/ էջ 59-63, պատմել/

Գրավոր պատասխանել հարցերին

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
Առաջին աշխարհամարտ-1914–1918 թվականների մեծ պատերազմի փուլը, որի հետևանքով Օսմանյան կայսրության մարտական գործողությունները և տարածաշրջանային փոփոխությունները խորացրին հայերի և գլոբալ ուժերի խնդիրները։
«չեզոք գոտի»-Լոռիի և հարակից շրջանների ժամանակավոր ընդգրկում/կարգավորման հատուկ ռեժիմ՝ հնարավոր բախումները կրճատելու նպատակով
կովկասյան թաթարներ-Ներկայիս Ադրբեջանցիները
Ս. Շահումյան-Բաքվի շրջանի պաշտպանության ժամանակակի հայ մարտիկ-գլուխներից մեկը
Հ. Բագրատունի-Բաքվի շրջանի պաշտպանության ժամանակակի հայ մարտիկ-գլուխներից մեկը
Սեբաստացի Մուրադ-Բաքվի շրջանի պաշտպանության ժամանակակի հայ մարտիկ-գլուխներից մեկը
Խ. Բեկ-Սուլթանով-բրիտանական աջակցությամբ նշանակված գեներալ-նահանգապետ/գերատեսիչը
Ա. Շահմազան-Ղարաբաղ-Զանգեզուրի մարզային խորհրդի ղեկավար
Դրո-հայ ռազմական ու քաղաքական գործիչ
Գ. Նժդեհ-հայ մարտական հրամանատար, Զանգեզուրյան, Լոռիի և այլ գործողությունների մասնակից ու հրամանատար։
Պ. Տեր-Դավթյան-

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Բնութագրի՛ր ՀՀ հարաբերությունները հարևան Իրանի, Վրաստանի և
Ադրբեջանի հետ: Ներկայացրո՛ւ հայերի պայքարը Ղարաբաղում և Զանգեզուրում:
Հայաստանի հարաբերությունները Իրանի հետ հիմնականում լավ էին։ Վրաստանի հետ հարաբերությունները լարվածացան սահմանային տարաձայնությունների, բայց հետո հարաբերությունները թեքվեցին դեպի լավը։ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները մշտապես հակասական էին՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի և Զանգեզուրի տարածքային հավակնությունների հետ։ Հայերը Ղարաբաղում և Զանգեզուրում վարում էին պաշտպանական պայքար՝ փորձելով պահպանել ինքնությունն ու բնակչության անվտանգությունը։
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ արմատներ ունեին հայվրացական և հայ-ադրբեջանական վեճերը:
Հայ-վրացական վեճերի արմատները կապված էին Լոռու, Ջավախքի և սահմանների անհստակ բաժանման հետ։ Իսկ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը խոր արմատներ ուներ՝ պայմանավորված Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի նկատմամբ մրցակցությամբ, ինչպես նաև փոխադարձ ազգային շարժումների հակադրությամբ։
գ. Վերլուծի՛ր։ Հնարավո՞ր էր արդյոք խուսափել
Վրաստանի ու Ադրբեջանի հետ բախում­ներից և ի՞նչ գնով։
Տեսականորեն հնարավոր էր խուսափել բախումներից միայն մեծ քաղաքական զիջումների և միջազգային ուժերի միջամտության շնորհիվ։ Սակայն իրական պայմաններում՝ թույլ պետություն, անորոշ սահմաններ և հարևանների հավակնություններ, բախումները գրեթե անխուսափելի էին։ Խուսափելը կնշանակեր տարածքային և քաղաքական լուրջ կորուստներ Հայաստանի համար։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ ազդեցություն ունեցան այս
փուլի հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները բոլշևիկյան իշխանության և դրան հաջորդող տարիներին: Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Բաքվի պայքարը Հայաստանի Հանրապետության համար:
Հայ-ադրբեջանական թշնամական հարաբերությունները բոլշևիկների համար հիմք դարձան ավելի հեշտ միջամտելու և տարածաշրջանը վերահսկելու։ Բաքվի պայքարը կարևոր էր Հայաստանի համար, քանի որ այնտեղ մեծ հայկական համայնք կար, և արդյունաբերական ու նավթային կենտրոնի կորուստը թուլացրեց հայկական դիրքերը տարածաշրջանում։
2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված Մեծ Բրիտանիայի տարբերակված մոտեցումը Ղարաբաղի և Նախիջևանի հարցերում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ Ադրբեջանում բոլշևիկ­յան իշխանության հաստատումը տարածքային
խնդիրների վրա:
Մեծ Բրիտանիան տարբեր մոտեցում ուներ Ղարաբաղի և Նախիջևանի նկատմամբ, քանի որ ցանկանում էր տարածաշրջանում պահել իր ռազմավարական շահերը՝ հատկապես Պարսից ծոցի և նավթային շրջանների վերահսկումը։ Ադրբեջանում բոլշևիկյան իշխանության հաստատումը փոխեց ուժերի հարաբերակցությունը և հանգեցրեց այն բանին, որ այդ տարածքներն ավելի հեշտ անցան սովետական ազդեցության տակ՝ խորացնելով տարածքային խնդիրները։
3. Գնահատի՛ր։ Հիմնավորի՛ր, թե ինչու էին Հայաստանի տարածքային ակնկալիքները արդարացի. պատմություն, ժողովրդագրություն:
Հայաստանի տարածքային ակնկալիքները հիմնավոր էին, քանի որ այդ տարածքներում հայ բնակչությունը դարերով մեծամասնություն էր, իսկ պատմականորեն այդ երկրամասերը եղել էին հայկական մշակութային և պետական կյանքի մաս։ Բնակչության կառուցվածքն ու պատմական ժառանգությունը փաստում էին, որ Հայաստանը ուներ իրավական և բարոյական հիմք պահանջելու այդ տարածքները։

Առաջադրանք 2

Հայաստանը Խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում. ՀՀ անկումը/ էջ 66-70 պատմել/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բացատրիր և բնութագրիր Բ. Լեգրան . Պ . Մդիվանի • Հ. Օհանջանյան • Ռ. Տեր-Մինասյան. Ս. Կասյան Հայաստանի հեղափոխական կոմիտե • ՀՅԴ բյուրո • Դրո (Դ. Կանայան) • Հ. Տերտերյան

Բորիս Լեգրան — խորհրդային Ռուսաստանի ներկայացուցիչ էր Հայաստանում, ով մասնակցել է Հայաստանի խորհրդային դարձնելուն։

Պոլիկարպե Մդիվանի — վրացի բոլշևիկ գործիչ էր, ով 1920-ին Երևանում մասնակցել է Հայաստանի խորհրդայնացման բանակցություններին։

Համո Օհանջանյան — ՀՅԴ անդամ և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության վերջին վարչապետն էր, ով ղեկավարել է երկիրը թուրք-հայկական պատերազմի ընթացքում։

Ռուբեն Տեր-Մինասյան — ՀՅԴ գործիչ էր, ՀՀ վերջին ներքին գործերի նախարարն ու Փետրվարյան ապստամբության ղեկավարներից մեկը, որը պայքարել է բոլշևիկների դեմ։

Սարգիս Կասյան — հայ բոլշևիկ էր, եղել է Հեղկոմի նախագահը և օգնել է Հայաստանում խորհրդային իշխանությունը հաստատել 1920-1921 թթ.

Հայաստանի հեղափոխական կոմիտե (Հեղկոմ) — բոլշևիկների ղեկավարած մարմին էր, որը 1920 թվականի նոյեմբերին հայտարարեց Հայաստանի խորհրդային իշխանության հաստատումն ու ՀՀ կառավարության տապալումը։

ՀՅԴ բյուրո — ՀՅԴ կուսակցության գլխավոր ղեկավար մարմինն էր, որը 1918-1920 թթ. ղեկավարում էր Հայաստանի պետական քաղաքականությունը։

Դրո (Դրաստամատ Կանայան) — հայ ռազմական և քաղաքական գործիչ էր, ՀՀ բանակի հրամանատար, ով 1920 թ. դեկտեմբերին ժամանակավորապես ղեկավարել է Հայաստանը մինչև Հեղկոմի գալը։

Հարություն Տերտերյան — ՀՅԴ անդամ և պետական գործիչ էր, ՀՀ կառավարության անդամ և մասնակցել է 1920-ի Թիֆլիսի բանակցություններին։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Նկարագրիր բոլշևիկների ու քեմալականների մերձեցման գործընթացը: Ինչպե՞ս հասունացավ թուրք–հայկական պատե-րազմը և ինչպե՞ս ընթացան ռազմական գործողությունները:

1920 թվականին բոլշևիկյան Ռուսիան և քեմալական Թուրքիան մոտեցան իրար, քանի որ երկուսն էլ դեմ էին Անտանտին ու կայսերապաշտությանը։ Թուրք-հայկական պատերազմը սկսվեց, երբ քեմալականները մերժեցին Սևրի պայմանագիրը և ուզեցին ռազմական ճանապարհով գրավել Արևելյան Հայաստանի տարածքները։ Օպերացիաները սկսվեցին սեպտեմբերին և ավարտվեցին Հայաստանի պարտությամբ ու Ալեքսանդրապոլի պայմանագրի ստորագրումով։

բ . Բացատրի՛ր: Ի՞նչ դիրքորոշում ունեին Անտանտի տերու թյունները պատերազմի ընթացքում, և արդյոք նրանցից որևէ մեկն աջակցել է Հայաստանին: Ինչո՞ւ հայկական բանակը պարտություն կրեց և ովքե՞ր են պատասխանատու այդ պարտության համար

Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան, նույնիսկ եթե ճանաչում էին Հայաստանի անկախությունը և ստորագրել Սևրի պայմանագիրը, պատերազմի ժամանակ օգնություն չէին տվել։ Հայկական բանակը Քեմալական Թուրքիայից ծանր պարտություն կրեց, որովհետև միանձնյա էր՝ թվով, զենքով ու ռուսական օգնությամբ զիջելով հակառակորդին։ Պարտության հիմնական պատասխանատվությունը ընկնում է ՀՅԴ կառավարության վրա, որը թերագնահատեց թշնամու ուժը և չկարողացավ ապահովել բանակի մարտունակությունը կամ միջազգային աջակցություն ստանալ։

գ. Վերլուծիր: Ի՞նչ շահեր ու նպատակներ էին միավորում բոլշևիկներին ու քեմալականներին:

Բոլշևիկներին և քեմալականներին միավորում էր իրենց դեմքը Անտանտին և ցանկությունը պայքարել միջազգային իմպերիալիզմի դեմ, ինչն իրար դարձնում էր բնական դաշնակիցներ։ Ռուսիան ուզում էր Քեմալի միջոցով վերականգնել ազդեցությունը Անդրկովկասում և ապահովել հարավային սահմանները՝ օգտագործելով թուրքերին Հայաստանի դեմ։ Քեմալը Ռուսաստանից ստանում էր զինվորական ու ֆինանսական աջակցություն՝ իր ազգային շարժումն առաջ տանելու և Սևրի պայմանագիրը չեղարկելու համար։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

1 . Ճանաչիր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ բոլշևիկաքեմալական համագործակցությունը Հայաստանի անկման ու Սևրի պայմանագրի չիրագործման վրա:

Բոլշևիկա-քեմալական համագործակցությունը կործանեց Հայաստանի Հանրապետությունը, քանի որ թույլ տվեց Թուրքիային սեպտեմբերյան պատերազմում ջախջախել միանձնյա հայկական բանակին։ Քեմալը ստացավ անհրաժեշտ օգնություն, իսկ 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը վերջնականապես չեղարկեցին Սևրի պայմանագիրը, բաժանելով հայկական տարածքները Թուրքիայի և Խորհրդային Ռուսաստանի միջև։ Արդյունքում, Հայաստանը կորցրեց մեծ մասը իր տարածքի և դարձավ խորհրդային։

2 . Գնահատիր: Վերլուծիր և գնահատական տուր, թե ինչ դեր խաղացին հայերի կրած պարտությունը և Խորհրդային Ռուսաստա– նի երկդիմի դիվանագիտությունը Հայաս– տանի Հանրապետության անկման գոր։

Նոյեմբերի 24-29 Աշխարհագրություն

1․Նշե՛լ ազգային պարկի, արգելոցի և արգելավայրի տարբերությունները։ Ազգային պարկը պահպանման նպատակով օգտագործվող պարկ է, որը պաշտպանության տակ է: Արգելոցը պահպանվող տարածք է, որն ընձեռնում է հատուկ հնարավորություններ ուսումնասիրության կամ հետազոտության համար: Արգելավայրերում պահպանության տակ վերցվում է ոչ թե ամբողջ տարածքը, այլ առանջին բուսատեսակներն ու կենդանիները, կամ բնական օբյեկտները։

2․Քանի՞ ազգային պարկ ունենք Հայաստանում, նշե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։ Հայաստանը ունի 4 ազգային պարկ ՝` «Սևան», «Դիլիջան», «Արփի լիճ», «Արևիկ»։ «Սևան»-ը ունի 150000 հա մակերես։ 17% ցամաքային է, մնացածը ջրային տարածքներ է։ Առանձնահատուկ պահպանության տակ է վերցված միայն Սևանում հանդիպող իշխան ձկնատեսակը ։ «Դիլիջան» ազգային պարկը Գետիկ և Աղստև գետերի ջրհավաք ավազավում է, 28000 հա է։ Այստեղ պահպանվում է ամբողջ Կովկասում հազվագյուտ հենու պուրակը։ Պահպանվում է հաճարենու, կաղնու, հոնենու, տխլենու, սզի և այլ ծառեր։ Պահպանության տակ են 172 ողնաշարավոր կենդանիներ` անտառային կատու, կզաքիս, ոզնի , սկյուռ, սպիտակագլուխ անգղ և այլն։ «Արփի լիճ» ազգային պարկը ընդգրկում է Եղնախաղի լեռների արևելյան, Ջավախքի լեռների հարավարևմտյան լանջերը և դրանց ﬕջև ընկած լեռնատափաստանային, ﬔրձալպյան լանդշաֆտները: Տարածքը 62000 հա 1: Պահպանության տակ են գանգրափետուր հավալուսնը և մարգահավը։ Արփի լճիկղզիներում են ձվադրում հայկական որորն ու 80 թռչնատեսակ։ «Արևիկ» ազգային պարկը Զանգեզուրի լեռնաշղթայի Մեղրի լեռնաբազուկի հարավային լանջերին է: 34500 հա է։ Պահպանության շնորհիվ է աճել է մուֆլոնի քանակը։ Այստեղ երբեմն հանդիպում է Կարﬕր գրքում գրանցված, Արաքսին ներթափանցած ընձառյուծը։

3․Քանի՞ արգելոց ունենք Հայաստանում, թվարկե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։ ՀՀ տարածքում երեք պետական արգելոց կա՝ Խոսրովի, Շիկահողի և Էրեբունու։ Խոսրովի արգելոցը Գեղամա լեռներում է։ 29000 հա է։ Նշանավոր է 1800 բուսատեսակ, որոնք ՀՀ բուսատեսակների 60% է։ Արգելոցի բուսատեսակների 1/3-ը հազվագյուտ է։ Օրինակ՝ ալոճենին, վավիլովյան աշորան։ Կենդանիներից պահպանվում են բոզուարյան այծը, մուֆլոնը, առաջավոր ասիական ընձառյուծը, կովկասյան գորշ արջը, գառնանգղը։ Շիկահողի արգելոցը Ծավի գետի ջրհավաք ավազավում է։ Արգելոցի 94%-ը անտառապատ է։ Աճում է 1000-ից ավել բուսատեսակ, օրինակ՝ արաքսյան կաղնի, վրացական թխկի, բազմապտուղ գիհի, ընկուզենու պուրակներ և 64000 հա արևելյան սոսու պուրակներ։ Էրեբունի արգելոցը Երևանից հարավ-արևելք ընկած բլրապատ կիսաանապատային տարածքում է։ Նրա գլխավոր նպատակը պահպանել հացազգիների վայրի տեսակները, որտեղ հատուկ արժեք ունեն ցորենի վայրի տեսակները՝ միահատիկ ցորենը, արարատյան ցորենը։

4․Հայաստանում քանի արգելավայր ունենք — թվարկել մի քանիսը։ ՀՀ-ում ստեղծվել են 25-ից ավել արգելավայրեր, օրինակ՝ Գետիկ, Սևանա լիճ, Գորիսի, սոճու պուրակ, որդան կարմիր, Խոր Վիրապ, Ջերմուկ, Հանքավանի, Իջևանի։

5․Բնական հուշարձանները ինչպիսի՞ նշանակություն ունեն։ Թվարկե՛ք մի քանիսը։ Բնական հուշարձանները ունեն գիտական, մշակութային, գեղագիտական նշանակություն։ Բնական հուշարձաններ են Սատանի կամուրջը Սյունիքում, Վայոց ձորում Մոզրովի և Մագիլի քարանձավները, Ջերմուկի, Շաքիի, Թռչկանի ջրվեժները։

6․Ինչի համար է նախատեսված «Կարմիր» գիրքը։ Նշե՛ք «Կարմիր գրքում» գրանցված մի քանի բույս և կենդանի։ Կարմիր գիրքը տեղեկություն է տալիս արդեն անհետացած կամ անհետացման եզրին կանգնած կենդանիների ու բույսերի մասին։ Բույսերից անհետացման եզրին են արարատյան իշամոռուկը, դուրեկան թխկին, հատապտղային կենին, հունական շրջահյուսը, Թախթաջյանի կաթնուկը, կենդանիներից բեզուարյան այծը, հայկական մուֆլոնը, երկարականջ ոզնին, իշխան ձկան մնացած 2 տեսակը, հայկական իժը և այլն։

English classwork

1.Նա սովորաբար գնում է դպրոց ոտքով։
He usually goes to school on foot.
2.Մենք դեռ չենք ավարտել մեր աշխատանքը։
We haven’t finished our work yet.
3.Երբ դու զանգեցիր, ես դաս էի անում։
When you called, I was doing my homework.
4.Նա կգնա խորհրդակցության, եթե ժամանակ ունենա։
He will go to the consultation if he has time.
5.Ես կուզենայի ավելի լավ խոսել անգլերեն։
I would like to speak English better.
6.Դու չպետք է ուշանաս դասին։
You must not be late for class.
7.Նրանք կարող էին օգնել մեզ նախորդ շաբաթ։
They could have helped us last week.
8.Ես լսեցի, որ նա նոր աշխատանք է գտել։
I heard that he has found a new job.
9.Երբ նա հասավ, մենք արդեն ավարտել էինք ընթրիք։
When he arrived we had already finished dinner.
10.Ես կարծում եմ, որ նա ճիշտ է։
I think that he is right.
11.Նա հարցրեց, թե երբ ենք մենք գնալու։
He asked when we were going to go.
12.Եթե ես լինեի քո տեղը, ես կվերանայեի այդ որոշումը։
If I were you, I would reconsider that decision.
13.Դու կարող ես օգտագործել իմ գրքերը։
You can use my books.
14.Մեր տունը կառուցվել է 1990 թվականին։
Our house was built in 1990.
15.Նրանք չեն պատրաստվում մասնակցել մրցույթին։
They are not going to take part in the competition.
Ես միշտ կարդում եմ նախաճաշից առաջ։
I always read before breakfast.
16.Երբ ես զարթնում եմ, արևը արդեն բարձրացել է։
When I wake up, the sun has already risen.
17.Նա ասում էր, որ չի կարող գալ այսօր։
He said that he couldn’t come today.
18.Մեր ուսուցիչը խորհուրդ տվեց ավելի շատ վարժություններ անել։
Our teacher advised us to do more exercises.

Քիմիա դսասարանակն Նոյեմբերի 17-21

Թեմա- Ատոմների էլեկտրոնային թաղանթների կառուցմածքը։

Էջ՝ 28-31

Տարրի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են էլեկտրոնային թաղանթի վերջին, որոշ դեպքերում նաև նախավերջին էլեկտրոնային շերտերի էլեկտրոներով: Նշված էլեկտրոնային շերտերը հաճախ անվանում են վալենտային շերտեր:

Տարրերի ատոմներում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ հետևյալ սկզբունքների.

*Նվազագույն էներգիայի սկզբունք (Կլեչկովսկու կանոն):

KVM1.jpg

Ըստ որի էլեկտրոնային թաղանթում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ n+ℓ գումարի աճի, ընդ որում որոշիչ է գլխավոր քվանտային թվի արժեքը:

Էլեկտրոնը նախ զբաղեցնում է ամենացածր էներգիական ենթամակարդակը՝ 1s(n=1,ℓ=0;n+ℓ=1+0=1), ապա՝ 2s,2p,3s,3p,4s,3d,4p և այլն, ինչպես բերված է նկարում:

Ըստ որի էլեկտրոնային թաղանթում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ n+ℓ գումարի աճի, ընդ որում որոշիչ է գլխավոր քվանտային թվի արժեքը:

Էլեկտրոնը նախ զբաղեցնում է ամենացածր էներգիական ենթամակարդակը՝ 1s(n=1,ℓ=0;n+ℓ=1+0=1), ապա՝ 2s,2p,3s,3p,4s,3d,4p և այլն, ինչպես բերված է նկարում:

Պաուլիի արգելման սկզբունք:

Wolfgang_Pauli.jpg

Ըստ որի ատոմում չեն կարող լինել չորս քվանտային թվերի նույն արժեքներն ունեցող երկու էլեկտրոն կամ նույն քվանտային բջիջում կարող են գտնվել ամենաշատը երկու էլեկտրոն՝ հակառակ սպիններով:

Հաջորդ նկարում բերված է երրորդ պարբերության որոշ տարրերի ատոմներում էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների, ենթամակարդակների, ապա ըստ օրբիտալների (քվանտային բջիջների):

m3570459d.png

3p ենթամակարդակի լրացումից հետո, ըստ նվազագույն էներգիայի սկզբունքի, լրացվում է 4s ենթամակարդակը (կալիում, կալցիում), ապա՝ 3d-ն (սկանդիումից ցինկ):

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է էլեկտրոնային թաղանթը։

Այն մակարդակները, որտեղ էլէկտրոններն են գտնվում։

2.Քանի՞ էլեկտրոն կարող է տեղավորվել n-րդ էներգետիկ մակարդակում։

Առաջին մակարդակ(S)-2
Երկրորդ մակարդակ(P)-8
Երրորդ մակարդակ(D)-3^2*2=18
Չորրորդ մակարդակ(F)-4^2*2=32

3.Քանի՞ ենթամակարդակ կա 3-րդ էներգետիկ մակարդակում։

Երեք հատ։ s, p, d

4.Ի՞նչ կարգով են լցվում էլեկտրոնները էներգետիկ մակարդակները ։

5.Ինչո՞վ են տարբերվում s, p, d, f ենթամակարդակները։

Իրենց օրբիտալների և էլեկտրոնների քանակով։

6.Գրեք հետևյալ տարրերի էլեկտրոնային կառուցվածքը․

a) Na (Z=11)

b) S (Z=16)

c) Ca (Z=20)

7.Որոշել՝ ո՞ր էներգետիկ մակարդակում է գտնվում տարրի վալենտային էլեկտրոնը․

a) Cl (Z=17)

b) Mg (Z=12)

8.Ինչ է նշանակում sp³ հիբրիդացում, և ինչ կառուցվածք է առաջացնում։

9.Ինչու՞ d-էլեկտրոնները լցվում են 4s ենթամակարդակից ուշ։

10.Ինչ է Պաուլիի արգելման բնութագիրը։

Ազատություն

1. Կարդա՛ Միքայել Նալբանդյանի ,,Ազատություն,, բանստեղծությունը։ 
2. Բացատրի՛ր բառերը՝ հաճեցավ-ցանկանալ, հողանյութ-հող, պարգևել-տալ, նորանից-նրանից, բազուկ-արմունկ, բերկրեցան-ուրախություն, դավ-չարամիտ արարք։
3. Ներկայացրո՛ւ և բնութագրի՛ր բանաստեղծության քնարական հերոսին։ 
Իմ կարծիքով նա մանկուց սիրում էր ազատությունը։
4. Ազատության գաղափարը 21-րդ դարում։ Արտահայտի՛ր մտքերդ։