Շտկողական հայոց լեզու

Մ-ն, վ-ֆ եւ հ-ի ուղղագրությունը։

Ուղղագրական առաջադրանքներ։

Վանկատում եւ հնչյունափոխություն։

Բառագիտություն․ բառիմաստ․ հոմանիշներ, հականիշներ։
Առաջադրաբաք

  1. Լրացրու տառերը։
  2. Գտիր հնչյունափոխված բառերը, պարզիր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել։
  3. Գտիր 2 բառ, որոնց տառերի ու հնչյունների քանակը տարբեր են։
  4. Տեքստից գտիր պինդ, տատանվել, վախենալ, ուղի, հայրենիք, գյուղ բառերի հոմանիշները։

    Տրդատը տեսնում էր բնության բարությունը անպարտելիությունը գոյատևելու անհաղթահարելի կամքը նրան նմանեցնելով կայծակնահար բաժանեբաժան սակայն միշտ վերընձյուղված խորարմատ իր ժողովրդին: Քանի դեռ հաստատ ու ամուր է ժողովուրդն իր հողին չի սասանվի ոչ մի հողմից և չի երկնչի ոչ մի փոթորկից ու մրրիկից մտածում էր նա: Խորդուբորդ ճանապարհը Տրդատին տանում էր մերթ սաղարթախիտ անտառների կածաններով մերթ փարթամ ու հուրթի ջրարբի մարգագետիններով երաներանգ և բուրավետ: Փուդդաջան գնում էր Տրադատը դեպի իր բնօռանը Իշխանաց գյուղը որտեղ չէր եղել տասնհինգ տարի։ Հենց որ գյուղ հասավ անմիջապես մոտեցավ տաճարին: Տաճարը շենի մեջ էր և ինչպես սպասելի էր խաչաձև հորինվածքով: Գմբեթը ներքուստ գեղեցիկ էր ու սյունակամարներով զարդարուն արտաքուստ սլացիկ էր: Ներսես Տայեցին էր կառուցել այն իր շենին կենդանի հիշատակ թողնելով երկնակառկառ արյդ հիասքանչ կոթողը։

Դասարանակն հանր 11.12.2025

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 245-ա,գ,ե; 246-ա,գ; 247-ա,գ,ե; 248-ա,գ

ա)(X+✓2)^3(x-4)^2=0
x=-✓2
x=4
x=չէ-6
x=չէ4
(− ​√2 ​,​4)​ ∪ ​(4,​+ ∞)

գ)(x+1/2)^3(x-2.3)^2=0
x=-1/2
x=2.3
x=չէ-0.5

ա)x-1=0
x=1
x=չէ1
(− ∞,​1)​ ∪ ​(1,​+ ∞)

գ)3x=12
x=4
2x=չէ8
x=չէ4
(− ∞,​​4)​ ∪ ​(4,​+ ∞)

ա)(x-1)(x-4)<0

գ)(x-4)^2(x-8)<=0

ե)4x-8/x-1>0

Դասարանակն քիմիա

Հալոգենների ընդհանուր բնութագիրը

Դասի հղումը՝ այստեղ։

Էջ՝ 32-35

Հարցեր և առաջադրանքներ․

1․Որո՞նք են հալոգենները, և ի՞նչ դիրք են զբաղեցնում դրանք Մենդելեևի պարբերական համակարգում։

Հալոգենները յոթերորդ խմբի ոչ մետաղական նյութեր

2․Ինչո՞ւ են այս տարրերն անվանվում հալոգեններ։

3․ Թվարկե՛ք ֆտորի, քլորի, բրոմի և յոդի ագրեգատային վիճակները և գույները սենյակային պայմաններում։
Ֆտոր — գազ
Քլոր — գազ
Բրոմ -հեղուկ, կարմիր
Յոդ — պինդ,մանուշակագույն

4․Գրե՛ք քլորի փոխազդեցության հավասարումը ջրի հետ։ Ի՞նչ նյութեր են առաջանում, և ի՞նչ կիրառություն ունի այդ ռեակցիան։
CL2+H2O->HCL

Առաջացնում է թթու

5․Ինչպիսի՞ միացություններ են առաջանում հալոգենների և մետաղների փոխազդեցությունից, գրե՛ք, օրինակներ։

էսսե

,,Մամփրե արքան,,

Հատված պատմության դասագրքից։

Գրել էսսե։ 

Հարցադրում՝ 

Ո՞րն  էր Մ․ Մաշտոցի  պատմական առաքելությունը և գրերի գյուտի դերը։

Ժամանակի և տարածության հեռավորությունից արժևորի՛ր նրա ներդրումը հայի ինքնության ձևավորման գործում։

Վերնագրե՛ք ձեր գրած էսսեն։  


Հայկական գրերի ստեղծումը հայերի համար շատ կարևոր բան էր։ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծելով Հայկական այբուբենը փոխեսց մշակույթը և կրթությունը։ Իմ կարծիքով հիմա երբ դու մտածում ես հայի մասին դու հասկանում ես, որ ամենակարևոր բանն այդ գիրն է և լեզուն։

Պատմական մասից ելնելով մենք հասկանում ենք, որ Երբ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց Հայկական այբուբենը Հյաստանում կրթությունը զարգացավ քանի, որ բացվեցին նոր դպրոցներ և ուսումնարաններ։ Այսպիսով այբուբենը շատ մեծ դեր ունեցավ կրթության զարգացման և հայերի համակերպվելու մեջ նաև այն շատմ մեծ դեր ունեցավ հայերի համար։Այբուբենի կարևորությունը մենք նաև տեսնում ենք Մամփրե արքան ստեխծագործության մեջ։Ստեղծագործության մեջ մի ծեր մարդ ով պատերազմի պատճառով չգիտեր կարդալ և գրել ուզում էր սովորել չնայած այն որ նա արդեն ծեր էր և սովորաբար ծեր մարդիկ արդեն չեն ուզում սովորել բայց նա ուզում էր սովորել կարդալ և գրել։Պատմությունից մենք հասկանում ենք որ եբ ինչ-որ երկիր գրավում է մեկ այլ երկիր նա ուզում է անել այնպես որ, գրաված երկրում փոխվի կրոնը և լեզուն, որ այն ունենան կախվածություն այդ լեզվից և կրոնից։Այս ամենը մեզ ցույց է տալիս, որ եթե Մեսրոպ Մաշտոցը չգրեր հայկական այբուբենը մարդիք կունենայն ավելի մեծ կախվածություն ուրիշ լեզվից և այդ պատճառով նրանք կունենայն ավելի վատ կրթություն և հեռու կլինենին իրարից։

Այսպիսիվ Մեսրոպ Մաշտոցի գրեր հայերի համար դարցան ամենակարևոր հենարաններից մեկը և գրերի շնորհիվ հաերը չունեին կախվածություն ոչմի ուրիշ պետությունից։Այդ իսկ պատճառով հայերի կրթությունը և համակերպությունը ավելի լավն էր։

Ф.Достоевский. Мальчик у Христа на елке

Рассказ (читать онлайн)

Вопросы:

  1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

Жизнь мальчика проходит в холодном, сыром подвале, где он остаётся один среди бедности, болезни и голода. Его мать умирает, а вокруг нет ни одного человека, который мог бы помочь или хотя бы заметить его беду. Большой город, полный огней и праздника, оказывается к мальчику полностью равнодушным: прохожие спешат по своим делам, блюститель порядка отворачивается, дамы прогоняют его. Это равнодушие и становится главной причиной трагедии — среди толпы людей не находится никого, кто проявил бы человеческое участие. Город с его блеском и шумом словно «не видит» маленькую жизнь, гаснущую прямо у него под ногами.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Картины, которые мальчик видит на улице — нарядные ёлки, богатые дети, сытные дамы, сияющие витрины — показывают пропасть между двумя мирами: миром праздника и миром нищеты. Мальчик смотрит на этот праздник сквозь стекло: он видит красоту, но не может к ней прикоснуться. Стекло становится символом непреодолимой границы между бедным ребёнком и обществом, которое не принимает его. Он чужой в этом сияющем мире, и хотя он тянется к теплу, добру и еде, ему не дают войти — потому что он «портит» праздник. Эти образы подчёркивают контраст: чем ярче вокруг роскошь, тем острее ощущается его одиночество и безысходность.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Умирая от холода, мальчик сначала видит свою мать — единственного близкого человека, источник тепла и любви в его короткой жизни. Её образ приходит к нему как последнее, что связывает его с землёй. А затем он видит Ёлку Христа — небесный мир, куда принимают всех обездоленных детей, которым не нашлось места на земле. Эта ёлка символизирует Божью справедливость, утешение и милосердие — то, чего мальчик так и не дождался в реальности. Его видения — это путь от земного страдания к небесной радости, от одиночества к принятию, от холода к вечному теплу.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного» общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский резко критикует общество, которое живёт в довольстве и празднике, но остаётся глухим к чужой боли. Богатые люди заняты своими развлечениями, а бедные умирают у них под окнами. Праздничное настроение и яркие ёлки скрывают глубокую моральную боль общества — его нечувствительность и эгоизм. Писатель показывает, что за блеском рождественских огней скрывается жестокость: никто не хочет замечать того, кто «портит вид». Таким образом, рассказ становится обвинением обществу, которое привыкло жить комфортно и спокойно, даже когда рядом страдают дети.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная мысль рассказа — о необходимости милосердия и любви. Достоевский хочет показать читателю, что трагедия мальчика случилась не из-за голода или мороза, а из-за человеческого равнодушия. Он напоминает, что каждый человек ответственен за того, кто оказался слабее и беднее. Рассказ заставляет задуматься: сколько «мальчиков» мы не замечаем в своей жизни? Достоевский верит, что истинное христианство — не в ярких ёлках, а в сострадании. Его рассказ — призыв к человеческому сердцу: будьте внимательнее, иначе ваш праздник будет построен на чьей-то боли.

Сопоставление (Дополнительно)

  1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?

Сходство социального положения:
Оба героя живут в очень тяжёлых условиях: вокруг бедность, холод, голод и одиночество. Они не получают нужной заботы от взрослых и остаются без поддержки.

Сходство финала:
Обе истории заканчиваются смертью детей. Но после смерти они находят утешение: девочка — рядом с бабушкой, мальчик — рядом с матерью и Рождественской Ёлкой Христа.

  1. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

В этом расказе нет материального чуда или награды — радость бывает только духовная. Писатель показывает настоящую бедность, страдания и несправедливость, а не праздничное веселье. Рассказ сосредоточен на чувствах ребёнка и духовной теме, поэтому счастливого, «рождественского» финала в привычном смысле нет.

Reading

English Reading Read the texts 1, 2,3 and do the exercises

Text 1

b)invented by the French

b)1895

d)soundless

d)the tickets to the cinema cost five cents, a ‘nickel’

b)the first films

Text 2

c)a mud bath is a means of protection for a pig

d)pigs and dogs have much in common

a)avoid

d)many farmers help their pigs overcome the heat

a)pigs are clean animals

Text 3

d)have some qualities of an actor

c)you must be able to arouse interest in your audience

d)change his intonation from time to time

b)still

a)a good teacher must be inventive

Հանր դասարանական 9.12.2025

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 240-ա,գ,ե; 241-ա,գ,ե; 242-ա,գ,ե; 244-ա,գ

ա․x^2+4x+4=0
D=16-4*1*4=0
x=-4+-0/2=-2
x-5=0
x=5
x=(− ∞,​5]

գ․x^2-5x+4=0
D=25-4*1*4=9
x1=5+3/2=4
x2=5-3/2=1
x^2-7x+12=0
D=49-4*1*12=1
x1=7+1/2=4
x2=7-1/2=3
x=(− ∞,​1]​ ∪ ​[3,​+ ∞)

ե․4x^2+4x+1=0
D=16-4*4*1=0
x=-4+-0/8=-1/2
3x=1
x=1/3
x=( 1/3 ​,​+ ∞)

ա․x^2-8x+15=0
D=64-60=4
x1=8+2/2=5
x2=8-2/2=3
x=5
x=-3
x=1
x=(− ∞ ,​− 3)​ ∪ ​(− 3, 1)​ ∪ ​[3,​+ ∞)

գ․

Դաս 13. (08.12 — 12.12)

§ 17. Հաղորդիչների հուգահեռ միացումը:

1. Բերեք էլեկտրական շղթայի օրինակ, որտեղ երևում է սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:

Հաջորդաբար միացման դեպքում, եթե առաջին լամպը անջատվի կամ փչանա, ամբողջ շղթան կդադարի աշխատել, և երկրորդ լամպն էլ չի վառվի։ Բացի այդ, լամպերը ավելի թույլ են վառվում, քանի որ լարումը բաժանվում է նրանց միջև։

Զուգահեռ միացման դեպքում, եթե առաջին լամպը անջատվի, երկրորդը շարունակում է վառվել։ Երկու լամպերն էլ վառվում են ամբողջ լարումով և ավելի պայծառ։

Այսպիսով՝ զուգահեռ միացման հիմնական առավելությունները՝
անհատական աշխատանք, ավելի պայծառ լույս, շղթայի չխափանում մեկ սպառիչի վնասման դեպքում

2. Ի՞նչ առնչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասում: Նկարագրեք այն փորձը, որը հաստատում է այդ առնչության ճիշտ լինելը:

Շղթքայի չճուղավորված տեղաասում հոսանքի ուժը հավասար է սպառիչների տեղամասերում հոսանքի ուժերի գոմարին

3. Իրար զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար ո՞ր էլեկտրական մեծությունն է նույնը: Ի՞նչ փորձով կարող եք հաստատել, որ ձեր պատասխանը ճիշտ է:

Զուգահեռ միացման բոլոր սպառիչների վրա լարումը նույնն է։

Փորձ.

Վոլտաչափը միացնում ենք առաջին լամպի վրա՝ չափում ենք լարումը (օրինակ՝ 6 Վ)։Հետո վոլտաչափը միացնում ենք երկրորդ լամպի վրա։Ցույց է տալիս նույն 6 Վ-ը։

Այսպիսով՝ ապացուցվում է, որ զուգահեռ միացված սպառիչների վրա կիրառվող լարումը միշտ նույնն է, քանի որ նրանք միացված են նույն երկու հանգույցներին։

4. Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը: Պատասխանը հիմնավորել՝ օգտվելով 2-րդ հարցի պատասխանից և Օհմի օրենքից:

Հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասի ընդհանուր լարումը հավասար է առանձին սպառիչների վրա եղած լարումների գումարին

1. Ո՞ր ամպերաչափի ցուցմունքն է ավելի փոքր` Al-ի՞, թե՞ A2-ի:

2. Էլեկտրական շղթայի տեղամասով 16 ր-ում տեղափոխվեց 240 Կլ լիցք: Այդ ընթացքում էլեկտրական դաշտը կատարեց 1200 Ջ աշխատանք: Որոշել լարումն այդ տեղամասում և հոսանքի ուժը:

Q = 240Կլ U=A/Q=1200/240=5Վ

t=16ր=16*60=960վ I=Q/t=240/960=0.25Ա

A=1200Ջ


U-?

I-?

3. 12,8մ երկարության և 0,1 մմ հատույթի մակերեսով հաղորդալարում հոսանքի ուժը 4Ա է, երբ լարումը 220 Վ է: Ի՞նչ նյութից է պատրաստված հաղորդալարը:

L=12,8մ

S=0.1^2=0.1*10^-6=1*10^-7

I=4

U=220

4. Որոշեք A ամպերաչափի և VI վոլտաչափի ցուցմունքները (տես նկարը), եթե R1 և R2 սպառիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 4 Օմ, իսկ V2 վոլտաչափի ցուցմունքը` U2 = 2 Վ:

5. Շղթայի AB տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 10 Օմ է (տես նկարը): Որոշեք R3 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1 և R2 հաղորդիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 5 Օմ: Որքա՞ն է հոսանքի ուժը AB տեղամասում, եթե վոլտաչափի ցուցմունքը 6Վ է: