Ափսոս էր երեխան

Կարդացե՛ք Վ․ Սիրադեղյանի ,,Ափսոս էր երեխան,,  ստեղծագործությունը։ 

Առանձնացրե՛ք կարևոր միտք արտահայտող հատվածները և մեկնաբանե՛ք։ 

«Արդյո՞ք քո որդին քո կորցրած մանկության որոնումը չէե,-զգուշորեն, եռման սուրճի առաջին կումը անելու նման մտածեց Մենակը։

Այստեղ հեղինակը ասում է սերունդների մասին։ Երեխան հեղինակի ասեելով ծնողի մանկության շարունակությունն է այս միտքը մեզ ցույց է տալս, որ կյանքի շարունակությունը գալիս է նոր սերնդից։

-Ի՜նչ լավ էր, այն երեխան չգիտեր քո գոյության մասինե։

Մարդը մտածում է, որ լավ է՝ իր մանկական եսը չգիտեր՝ ինչպիսին է նա դառնալու ապագայում

Ստեղծագործության վերաբերյալ գրե՛ք ձեր կարծիքը։ 

Իմ կարծիքով ցույց է տալիս թե ինչպես մարդը մեծանալով կորցնում է իր մանկական հիշողությունները և ուրախությունը։ Հեղինակը մեզ ասում է, որ պետք է պահպանենք մեր ներսի երեխային լավ ու բարի մարդու, որովհետև հենց դա է կյանքը ավելի գեղեցիկ դարձնում։

Задание

война-военное время

луна-лунньы свет

рань-ранние утро

ураган-ураганны ветер

старина-старинные монеты

картина-картинная галерея

истина-истенная любовь

Գործնական քերականություն

Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին
անպայման տուն վերադառնալու: Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու ձայն տալ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»: Իրիկունները  դպրոցից վերադառնալիս, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր: Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստաբուն փայտը ձեռքին: Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։ 
Հիմա փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով: Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում: Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:

1. Ե՞րբ էր հերոսը հանդիպում տեքստում նշված հերոսներին։

Ա․ Օրվա տարբեր պահերի, 

Բ․ Հերոսներն ապրում էին մոտակայքում, 

Գ․ Հերոսներն իր անբաժան ընկերներն էին, 

Դ․ Չէր հանդիպում, ուղղակի պատկերացնում էր, որ կարող է հանդիպել։ 

2. Ո՞ր նախադասության մեջ անորոշ դերանուն կա, դո՛ւրս գրեք։ 

Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ.

3. Ո՞ր նախադասության մեջ հարադրավոր բայ կա։ 

ձայն տալ

4. Ո՞ր նախադասության մեջ ստորոգյալի զեղչում կա։ 

Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։ 

5. Ո՞ր նախադասության մեջ համակատար դերբայ կա։ 

Իրիկունները  դպրոցից վերադառնալիս, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում:

6. Ո՞ր նախադասությունն է բարդ համադասական։

 Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։ 

7. Նախադասության անդամներից որի ձևաբանական վերլուծության մեջ սխալ կա։

Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով:

Փողոցը- գոյական, հայցական հոլով,

ցցի- գոյական , սեռական հոլով, 

կարծես- վերաբերական

կարմիր- ածական

8. Տղան ինչո՞ւ էր ուզում պահապան լինել։
 
Տղան ուզում էր պահապան լինել, քանի որ նա ուզում էր գիշերը քայլեր փողոցներով և ստվերները լապտերով փախցնի։

9. Դո՛ւրս գրիր ,,բոլորովին,, բառի հոմանիշը։ 
բնավ

10. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում շատ անգամ կրկնվող։
հաճախ

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արմատ+ հոդակապ+ արմատ կազմությամբ բառ։ 
Մանրավաճառ

12. Դո»ւրս  գրիր ըղձական եղանակով դրված մեկ բայ։
ուզեի

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ ժամանակի մակբայ։ 
հիմա

14. Քանի պարզ նախադասությունից է բաղկացած այս նախադասությունը։

Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստաբուն փայտը ձեռքին: 

4

Do we live to work or work to live?

Many people today ask an important question. Do we live to work or work to live? In other words, is our job the main purpose of life, or just something we do to survive and enjoy other things?

Some people live to work. They love their jobs and feel happy when they are working. For them, work gives meaning to life. For example, doctors, artists, and others may feel proud when they help others or create something new.

But others think we should work to live. They believe work is only a part of life, not the whole of it. They work to earn money so they can travel, spend time with family, and enjoy life outside of their job.

In my opinion, we should find a balance. Work is important because it helps us grow and support ourselves, but we also need time to rest and be happy. Life is not only about working — it’s about living too.

being healthy, kind, and happy with what we have. Technology is changing the way we work, but we should never let it control our lives. We should use it to make work easier and have more free time to enjoy life.

After all, work is important, but life is much bigger than that. We should always remember to spend time with family, friends, ourselves and other thinks. That is what truly makes life meaningful.

Երկու արվեստագետ

Ա․ Իսահակյան ,,Երկու արվեստագետ,,

110

1. Առանձնացրո՛ւ երկու արվեստագետների ստեղծագործությունների նկարագրությունը։

Եվ նրանցից ամեն մեկը վեր առավ մարմարիոնի զանգվածը և աշխատեց նրա վրա. մեկն աշխատում էր գիշեր և ցերեկ, ցերեկ և գիշեր, ճգնելով և տառապելով, լուռ և մտախոհ,

«Իմ հոգում կատարյալ գեղեցիկն էր բոցավառվում. և ես կարողացա արտահայտել բոլորը, ամբողջը, իմ սրբության սրբությունը, որին ես պաշտում եմ»։

իսկ մյուսն՝ ուրախ և զվարթ երգը շուրթերին, մանկան պես խաղալով մարմարիոնի հետ։

«Իմ մեջ տիեզերական գեղեցիկն է ապրում, և իմ հոգում գեղեցկության արևներ են բոցավառվում, որոնցից ես մի նսեմ շողք միայն կարողացա խլել արտահայտելու, մարմնացնելու համար, բայց տիեզերքը մնաց իմ մեջ նորից անձեռնմխելի, իմ մեջ մեծ լռությունն է ծավալվում, ես մի նսեմ հնչյուն միայն կարողացա պոկել այդ մեծ լռությունից, բայց նա՝ բոլոր-բովանդակ մնաց համր ու անխոս իմ մեջ. արդյոք կարո՞ղ եմ հոգուս բոլոր արևները արտաշխարհ հանել, մեծ լռությանը լեզու տալ, և արդյոք ամբոխը պիտի հասկանա՞…»։

2. Դո՛ւրս գրիր երկու արվեստագետների մտքերը իրենց ստեղծագործությունների վերաբերյալ։ Մեկնաբանի՛ր դրանք։ 

«Իմ հոգում կատարյալ գեղեցիկն էր բոցավառվում. և ես կարողացա արտահայտել բոլորը, ամբողջը, իմ սրբության սրբությունը, որին ես պաշտում եմ»։

Առաջին արվեստագետի մտքերը ցույց են տալիս, որ նա ստեղծագործելու գործընթացն ապրում է ուրախությամբ և ազատությամբ։

«Իմ մեջ տիեզերական գեղեցիկն է ապրում, և իմ հոգում գեղեցկության արևներ են բոցավառվում, որոնցից ես մի նսեմ շողք միայն կարողացա խլել արտահայտելու, մարմնացնելու համար, բայց տիեզերքը մնաց իմ մեջ նորից անձեռնմխելի, իմ մեջ մեծ լռությունն է ծավալվում, ես մի նսեմ հնչյուն միայն կարողացա պոկել այդ մեծ լռությունից, բայց նա՝ բոլոր-բովանդակ մնաց համր ու անխոս իմ մեջ. արդյոք կարո՞ղ եմ հոգուս բոլոր արևները արտաշխարհ հանել, մեծ լռությանը լեզու տալ, և արդյոք ամբոխը պիտի հասկանա՞…»։

Երկրորդը արվեստագետը գիտակցում է, որ իր ստեղծագործությունը միայն փոքր մասն է իր հոգու գեղեցկության, ու մնում է մտահոգ, որ ամբոխը չի կարող լիովին հասկանալ նրա արվեստի խորությունը։

3.Ինչո՞ւ երկրորդ քանդակագործը, տեսնելով ամբոխի հիացմունքը, ցանկացավ փշրել իր ստեղծագործությունը։ Ի՞նչ ներքին պայքար էր տեղի ունենում նրա մեջ։

Երկրորդ քանդակագործը տեսնելով, որ մարդիկ իր քանդակը սիրում են, ուզում էր այն փշրել, որովհետև նա մտածում էր, որ այն լիովին չի ցույց տալիս իր հոգու գեղեցկությունը։

4. Արդյոք առաջին քանդակագործը իրականում ավելի մոտ էր գեղեցկությանը, թե երկրորդը, որ տառապում էր գիշեր ու ցերեկ։ Իսկ ո՞րն է ավելի մոտ քո պատկերացրած արվեստագետին։

Առաջին քանդակագործը, որը աշխատում էր գիշեր ու ցերեկ, տառապում էր և կենտրոնացած էր, իր ստեղծագործության մեջ փորձում էր փոխանցել իր հոգու ամբողջ գեղեցկությունը։ Այդ իմաստով նա ավելի մոտ էր կատարյալ գեղեցկությանը, որովհետև նրա արվեստը վեր էր գալիս ներքին, խորը զգացմունքներից, ոչ միայն տեսողական հիացմունքից։

Երկրորդը ստեղծում էր ուրախությամբ, խաղով, և նրա քանդակը գեղեցիկ էր ու հաճելի, բայց նա մի փոքր պակաս խորությամբ էր արտահայտում հոգու գեղեցկությունը, որովհետև մի մասը դեռ ներսում էր մնացել։

5.Ամբոխը երկրպագում է երկու արձաններին նույն կերպ. արդյոք դա նշանակում է, որ հրապարակի մարդիկ իսկապես հասկանում են գեղեցկությունը, թե պարզապես արձագանքում են երևույթին։

Ամբոխի երկրպագությունը չի նշանակում, որ մարդիկ իսկապես հասկանում են գեղեցկությունը։ Նրանք գնահատում են այն, ինչ տեսնում են՝ գեղեցիկ ու տպավորիչ է արտաքինից։

6.Երկրորդ քանդակագործի խոսքը՝ «նա կատարյալը չէ, նա ես չեմ» ինչպե՞ս ես մեկնաբանում։

Այն նշանակում է, որ նա զգում է իր ստեղծագործության սահմանափակությունը։ Քանդակը գեղեցիկ է, բայց չի արտահայտում նրա ամբողջ հոգին և ներաշխարհը։

7.Քո կարծիքով, կարողանո՞ւմ էր առաջին քանդակագործը իսկապես մեկ առ մի արտահայտել իր փափագած գեղեցկությունը, թե՞ նա պարզապես ավելի բավարարված էր։

Իմ կարծիքով, առաջին քանդակագործը շատ մոտ էր իր փափագած գեղեցկությանը, բայց երբեք լիովին չէր արտահայտել այն։ Նա մշտապես զգում էր, որ իր ստեղծածը միայն փոքր մասն է իր հոգու գեղեցկության։

8. Արդյոք այս միտքը համապատասխանում է ստեղծագործությանը՝ Արվեստի ընկալումը միշտ չէ, որ համընկնում է ստեղծողի ներքին ճշմարտության հետ։

Այո, քանի որ յուրաքանչյուր մարդ արվեստը տեսնում է իր ձևով։

Դաս 9.    (10.11-14.11)  

§11.Էլեկտրական լարում: Վոլտաչափ:

1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլեկտրական փակ շղթայում:

Էլեկտրական փակ շղթայում տեղի է ունենում էլեկտրական էներգիայի փոխակերպում, հոսանքի ազդեցությամբ, այլ էներգիայի՝ ներքին, մեղանիկական, քիմիական և այլն:

2. Ի՞նչ է հոսանքի աշխատանքը:

Հոսանի աշխատանք կոչվում է փակ շղթայի յուրաքանչյուր շղթայում, նրա մի ծայրից մյուսը լիցքը տեղափոխելու ընթացքում էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանքը:

3. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական լարում: Գրեք լարումը սահմանող մաթեմատիկական բանաձևը:

Լարում անվանում են այն ֆիզիկական մեծությունը, որը բնութագրում է էլեկտրական դաշտը փակ էլեկտրական շղթայի հաղորդչում և հավասար է այդ դաշտի կատարած աշխատանքի հարաբերությանը հաղորդչով տեղափոխված լիցքի քանակին:

U=A/q

4. Ինչպե՞ս է սահմանվում լարման միավորը՝ ոլտը: Լարման ի՞նչ միավորներ են գործածական:

1Վ այն լարումն է, որի դեպքում շղթայի տեղամասով 1Կլ լիցք տեղափոխելիս էլեկտրական դաշտը կատարում է 1Ջ աշխատանք:

5. Ո՞ր էլեկտրական սարքն են անվանում վոլտաչափ:

Այն սարքը, որով չափում են լարումը կոչվում է վոլտաչափ:

6. Շղթայի տարրերի ո՞ր միացումն են անվանում զուգահեռ: Ինչպե՞ս է վոլտաչափը միացվում շղթայի հետազոտվող տեղամասին:

Երբ էլեկտրական սարքի սեղմակներից մեկը միացվում է շղթայի տեղամասի մի ծայրին, իսկ երկրորդը՝ մյուս, ապա այդպիսի միացումն անվանում են զուգահեռ: Հետևաբար՝ վոլտաչափը շղթայի հետազոտվող տեղամասին միացվում է զուգահեռ:

7. Ի՞նչ սխալներ կան պատկերված սխեմայում: