Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 6․Մարդու և քաղաքացու տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները․
ա/ Տնտեսական իրավունքներ
բ/ Սոցիալական իրավունքներ
գ/ Մշակութային իրավունքներ /էլ․ դասագիրք, էջ 118-131/
Նորմատիվային իրավական փաստաթղթերը՝ առարկայի ծրագրում․
Առաջադրանք
1․ Նշե՛ք սեփականության իրավունքի երեք իրավազորությունները։ Պարզաբանե՛ք դրանք մեկ-երկու օրինակով։
Սեփականության իրավունքը ունի երեք հիմնական իրավազորություն՝ տիրապետում, օգտագործում և տնօրինում։ Տիրապետումը նշանակում է, որ տվյալ գույքը օրինական կերպով պատկանում է մարդուն։ Օրինակ՝ եթե քաղաքացին ունի բնակարան, նա համարվում է դրա սեփականատերը։ Օգտագործումը նշանակում է, որ սեփականատերը կարող է օգտվել իր գույքից՝ օրինակ ապրել այդ բնակարանում կամ օգտագործել մեքենան։ Տնօրինումը նշանակում է, որ մարդը կարող է ազատ որոշել գույքի ճակատագիրը՝ այն վաճառել, նվիրել կամ վարձակալությամբ տալ։
2․ Որքանո՞վ է այսօր մեր երկրում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց հնարավորություն տալիս ունենալու մասնագիտություն և զբաղմունք։
Այսօր Հայաստանում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց տալիս է մասնագիտություն ձեռք բերելու և աշխատանք ընտրելու հնարավորություն։ Քաղաքացին կարող է ընտրել իրեն հետաքրքրող ոլորտը և աշխատել այնտեղ, որտեղ ցանկանա։ Սակայն գործնականում շատ մարդիկ բախվում են խնդիրների՝ աշխատատեղերի պակասի, ցածր աշխատավարձերի և աշխատանքային փորձի պահանջների պատճառով։ Այդ պատճառով ոչ բոլորը կարողանում են իրականացնել իրենց իրավունքը և աշխատել իրենց ընտրած մասնագիտությամբ։
3․ Եթե ընտանիքներին օգնելու նպատակով անչափահասները վաղ տարիքից ուսմանը զուգահեռ աշխատում են, արդյոք գործատուները պահպանու՞մ են անչափահաս երեխաների համար նախատեսված աշխատանքային իրավունքները։ Բերե՛ք ձեզ հայտնի օրինակներ /բլոգային աշխատանք/․
Եթե անչափահասները ընտանիքին օգնելու նպատակով սկսում են աշխատել ուսմանը զուգահեռ, գործատուները պարտավոր են պահպանել նրանց աշխատանքային իրավունքները։ Երեխաներին չի կարելի ծանրաբեռնել կամ ներգրավել վտանգավոր աշխատանքներում, ինչպես նաև չի կարելի խանգարել նրանց կրթությանը։ Սակայն իրական կյանքում հաճախ այդ կանոնները չեն պահպանվում։ Օրինակ՝ որոշ երեխաներ աշխատում են սրճարաններում կամ խանութներում երկար ժամեր, առանց պայմանագրի և փոքր վարձատրությամբ, ինչը խախտում է նրանց իրավունքները։
Գարիկ Գասպարյանի ուսումնական բլոգ 