Հնչյունափոխություն 

1.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ-կես, ե>ի
վիրաբույժ-վերք,ե>ի
իշայծյամ-էշ,է>ի
իջվածք- էջք, է>ի
դիմադրություն-դեմք,ե>ի
զինագործ-զենք,ե>ի
ապավինել-ապավենք,ե>ի
վիճաբանություն-վեճ,ե>ի
գիտակ-գետ,ե>ի
հանդիսական-հանդես,ե>ի
գիսակ-գես,ե>ի
վիպասան-վեմ,ե>ի
դիտարժան-դետ,ե>ի
վիմագիր-վեմ,ե>ի
գիրուկ-գեր,ե>ի
Քինոտ -քեն ե>ի
սիգաճեմ-սեգ,ե>ի

2.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել-նինջ,ի>ը

սրտակից-սիրտ,ի>ը

վշտակցել-վիշտ,ի>ը

մարմնական-մարմին,ի>ը

փղիկ-փիղ,ի>ը

լճափ-լիճ,ի>ը

մրգասեր-միրգ,ի>ը

նարնջագույն-նարինջ,ի>ը

ալյակ-ալիք,ի>յ

մտավոր-միտք,ի>ը

գժություն-գիժ,ի>ը

տարեվերջ-տարի,ի>է

պատանյակ — պատանի ի — ն սղվել է

3.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ — ծաղիկ ի — ն սղվել է
հոգեբանություն-հոգի,ի>ե
կենդանակերպ-կենդանի — ն սղվել է
ոսկեվաճառ-ոսկի,ի>ե
սնահավատ-սին,ի>ը
խնդրագիրք-խնդիր ի-ն սղվել է
ուղեվճար-ուղի,ի>ե
ապակեգործ-ապակի,ի>ե
հայրենասեր — հայերեն ի — ն սղվել է
թվական-թիվ,ի>ը

4.       Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ-բրդանման, ումպ-ըմպելիք, հուր-հրացան, շուրջ-շրջապատ, լեզու-լեզվագետ, շուն-շնաձուկ, պտուղ-պտխատու, ունչ-ընչանցք, ունդ-ընդեղեն, կկու-կկվիկ։

5.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք — ունչ ու>ը
անասնապահ -անասուն — ն սղվել է
ամրանալ-ամուր — ն սղվել է
թթվահամ-թթու -ն սղվել է
ձկներ — ձուկ,ու>ը
ստահոդ-սուտ,ու>ը
կատվախաղ- կատու — ն սղվել է
մածնանման-մածուն- ն սղվել է
նռնածաղիկ-նուռ,ու>ը
աղվամազ-աղու-ն սղվել է

6.       Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս-լուսավոր,
փույթ-փթել
սույզ-սուզվել,
թույն-թունավորած,
կապույտ-կապտավուն
ձույլ-ձուլվացք։

7.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան -սառույց ույ — ը սղվել է
մատուցող — մատույց,ույ>ու
ընկուզենի -ընկույզ,ույ>ու
դաշունիկ — դաշույն,ույ>ու
արնանման — արյուն յու — ն սղվել է
ձնաբուք — ձյուն յու — ն սղվել է

8.       Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր-բույրեխեն, գույն-գույնզգույն, հույս-հույսով, շեն-, զուրկ-անզուրկ, զնին-, մուտ-մայրամուտ։

9.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել — թուր,ու>ը
հոգյակ — հոգի ի — ն սղվել է
ճչակ — ճիչ,ի>ը
կլանել — կուլ,ու>ը
ձնհալ — ձայն,այ>ը
գժվել — գիժ,ի>ը
քրքջալ — քրքիջ,ի>ը
հոգեբույժ — հոգի,ի>ե

10.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս-բուսալի-բույսանման
ձյուն-ձյնաին-ձյունել
բույր-բուրմունք-բույր
գունդ-գնդիկ-գունդուլ
ձիգ-ձգել-
նուրբ-նրբորեն-
աստղ-աստղանիշ-
փշուր-փշրվել-փշուրոտ