Архив за месяц: Декабрь 2024

Կիսամիակաին քիմիաի ամփոփում

KNO3

Ar K-39,N-14,O-16

Mr K-39,N-14,O-48

Օքսիդացման աստիճան

K=1,N=5,O=-2

տարերի իրական զանգված

K=39×1.66=64.74

N=14×1.66=23.34

O=16×1.66=26.56

տարերի զանգվածային բաժինների հաշվարկ

անորգանական նյութերի դասակարգում

Թթուններ-LiNO,KNO3

Հիմքեր -AgOH,

Աղեր — H2PO4

Օքսիդներ -BaSO4,H2SO3,

Գործնական քերականուն

1. Նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործական:

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:
Ախջիկը մի ժպիտով սիրտը գրեց։


Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:
Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել։

Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:
Քամին քարը մաշել ու հարթել էր։

Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:
բարկ արևից արտերը խանձվել էին։

Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:
Միայն չափահաս քաղաքացիներն են լրացնում քարտը:


 Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից:
Իտալական դատարանը նրան ազատազրման է դատապարտել ու տուգանել է:

Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից:
ընկերները ութ տարի տղամարդ համարեցին:

Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:
Ալիքների ու քամու երգով էր դյութվել։


Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:
Մեծ հետաքրքրասերների խմբովեր շրջապատված ախջիկը։

Ընկերս համերգի է հրավիրված:
Ընկերոջս համերգիեն հրավիրել։

2. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզել, վիճել:

վազել — վազվել
երգել — երգվել
ցրել — ցրվել
կոտրել — կոտրվել
դնել — դրվել
թռչել — թռչվել
թրջել — թրջվել
գալ — գրվել
գնալ — գրվել
հեռանալ — հեռացվել
հեռացնել — հեռացվել

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ձվի մեջ զարգացող կենդանի էակը բավական հուսալի զրահով է պաշտպանված:
Բավական հուսալի զրահը պասպանում է ձվի մեջ զարգացոգ էակին։

Ձուն թխսի մարմնի ծանրությունից չի կոտրվում:
Թխսի մարմնի ծանրությունից չի կոտրվում ձուն։

Ձվի կճեպը հեշտությամբ է կոտրվում ճուտիկի դեղին կտուցով:
ճուտիկի դեղին կտուցով հեշտ է կոտրվում ձվի կճեպը։


 Գիտնականների կողմից փնտրվում են համարձակ գաղափարն
իրագործելու հնարները:
Գիտնականները փնտրում էին համարձակ գաղափարն իրագործելու հնարները:

Մշակովի բույսերի սերմերը մոլախոտի սերմերից մաքրվում են մագնիսով:
Մշակովի բույսերի սերմերը մոլախոտի սերմերից մաքրում են մագնիսով:

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական (ընդգծված է):
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում ներգործական նախադասության ենթակա:

Գործնական քերականություն

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:
Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից:
Դահլիճը լավ կահավորել էին:
Դահլիճը լավ կահավորվել էր:
Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:
Մշակութային շատ արժեքներ են ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրջվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդովվել, կապել-կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:
Դարձրեցի վ ածանցի օգնությամբ:

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:
Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:-Այս նկարը պատին է ամրացվել պապիս կողմից:
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:-Այս գիրքը կարդացվել է նաև ընկերոջս կողմից:
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:-Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողից:
Տերը շանը կապել էր ծառից:-Շունը կապվել էր ծառին տիրոջ կողմից:
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:-Առավոտվա դեպքը տարբեր ձևով էր պատմվում տարբեր մարդկանց կողմից:
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:-Թեթև ցնցնում գրանցվեց սարքերի կողմից:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:-Մարդիկ սպասվող փոթորիկի մասին զգուշացվեցին ինսիտուտի աշխատակիցների կողմից:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:-Այդ երեխան անտառում գտնվել էր որսորդների կողմից:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:-Տղան միշտ նույն երազներից է կախարդվում:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:-Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էին դրվում վարպետի խնամքոտ ձեռքերի կողմից:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:-Շինարարությունը ավարտին հասցվեց:

4. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:

Գնձաձև սենյակ հիշեցնող զվարժալի և ուսանելի կարուսելը կառուցվել էր մի ձեռնակատիրոջ կողմից հասարակությանը զվարճացնելու համար։

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:

Ինչու՞ իրար ձգվելը սովորական իրերի կողմից մենք չենք նկատում։
Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:

Թույլ ամրացված տանիքները սկզբում քշվեցին քամու կողմից։
Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:
Դեմքը տաքացվում է նուրբ շղարշի կողմից։

Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:
Սեղանը ծածկվել էր մրջյունների կողմից։

Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին: 

Հիվանդը փրկվեց ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրով։

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական:
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում կրավորական նախադասության ենթակա:

Ենթական գնւոմ է նախադասուրյան վերջ և ավելանում է կողմից կամ ով հոլովը։

ԱՆՏԱՌԻՆ ՄԷՋ

Անտառին մէջ
ցախսարիկը կար իբրեւ զարդ
մեր կաղանդի ձառերուն
Ամէն մէկ ծառ
– անտառին մէջ – ապրուած հին տարի մըն էր –
ատենօք
պատմութեան դէմ ծառացած
ու կարմրալանջը
որ բոյն կը շինէր
ամէնէն բարձր ճիւղին
Կաղանդ Պապա մըն էր բարի
հիմա մօրուքը թափած


1. Կարդալ տեղեկություններ Զահրատի մասին։

2. Ընտրել Զահրատի բանաստեղծություններից մեկը, գրավոր ներկայացնել , թե բանաստեղծությունն ինչ բովանդակություն ունի, ասելիքը որն է։

Քիմիա Դեկտեմբերի 9-14


Բանավոր քննարկման համար

  1. Անօրգանական նյութերի դասաարգում:

Հիմքեր, թթուներ, օքսիդներ և աղեր։

  1. Թթվածին: Ֆիզ-քիմ հատկութունները: Ստացում:

Ֆիզ․ հատկություն-գազ, անգույն, անհոտ, անհամ, ջրում քիչ է լուծվում։

Քիմ․ հատկություն-փոխազդում է պարզ նյութերի հետ՝ ոչ մետաղների և մետաղների, ինչպես նաև` բարդ նյութերի:

Ստացումը-Լաբորատորիայում թթվածինը ստանում են թթվածին պարունակող բարդ նյութերի քայքայումից. 

ՋրածինՖիզ-քիմ հատկութունները: Ստացում:

Ֆիզ․ հատկություն-գազ, անգույն, անհոտ, անհամ, ջրում քիչ է լուծվում։

Քիմ․ հատկություն-փոխազդում է պարզ նյութերի հետ՝ ոչ մետաղների և մետաղների, ինչպես նաև` բարդ նյութերի:

Ստացումը-Լաբորատորիայում թթվածինը ստանում են թթվածին պարունակող բարդ նյութերի քայքայումից. 

Ի՞նչ է օքսիդ: Բերել օրինակներ:

Օքսիդներ, երկտարր միացություններ են, որոնք բաղկացած են որևէ տարրի և թթվածնի ատոմներից։ Օքսիդներում թթվածինը դրսևորում է -2 օքսիդացման աստիճան։ 

Na2O, CaO, CuO, FeO, MnO, Cu2O

Ի՞նչ է հիմք: Բերել օրինակներ

Հիմքեր, քիմիական նյութեր, որոնք թթուների հետ փոխազդելիս առաջացնում են աղեր։

LiOH, NaOH, KOH, RbOH, Ca(OH)2, CsOH։

Ի՞նչ է աղ: Բերել օրինակներ:

Աղերը բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են մետաղների ատոմներից և թթվային մնացորդներից։  

SO4, CaSO4, CuSO4,Na2։

Ի՞նչ է թթու: Բերել օրինակներ:

Թթուներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնց բաղադրության մեջ առկա են մետաղի ատոմի կողմից տեղակալվելու ընդունակ ջրածնի ատոմներ:

Առավել հայտնի թթուներն են՝

աղաթթուն՝ HCl

ազոտական թթուն՝ HNO3

ծծմբական թթուն՝ H2SO4

ֆոսֆորական թթուն՝ H3PO4

Տնաին Հանր 9.12.2024

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝  90-բ,դ,զ,ը,ժբ; 98-բ,դ,զ,ը,ժա;99-բ,դ,զ,ը,ժա;100-բ,դ,զ,ը,ժա;

բ) D=16+48=64=82

x1=(4+8)/2=12/2=6

x2=(4 — 8)/2=-4/2=-2

դ) D=1+528=529=232

x1=(1+23)/-8=24/-8 =-3

x2=(1 — 23)/-8=-22/-8=11/4

բ) D=15625-20=15605

դ) D=2500+8=2508

զ) D=5184-8=5176

ը) D=1/16-4=-3/16

ժա0 D=225+12=237

բ) D = 36 — 20 = 16 = 42

x1 = (6 + 4)/10 = 10/10 = 1

x2 = (6 — 4)/10 = 2/10 = 1/5

դ) D = 81 — 80 = 1

x1 = (9 + 1)/4 = 10/4 = 5/2

x2 = (9 — 1)/4 = 8/4 = 2

զ) D = 1600 — 1600 = 0

x1,2 = 40/32 = 5/4

ը) D = 196 — 160 = 36 = 62

x1 = (-14 + 6)/-16 = -8/-16 = 1/2

x2 = (-14 — 6)/-16 = -20/-16 = 5/4